Pont y Dramffordd yn Aberdulais

Pont y Dramffordd yn Aberdulais

Roedd Pont y Dramffordd yn cysylltu Aberdulais â’r byd. Roedd yn cysylltu’r gweithfeydd Fictoraidd â’r rhwydwaith camlesi ac yn allforio i farchnadoedd ledled y byd.

Roedd y bont yn cludo tramiau llwythog a dynnwyd gan geffylau i ac o’r cei ar draws Afon Dulais ar Gamlas Tennant. O’r fan honno, roedd cychod yn cludo’r tunplat gorffenedig i lawr i’r borthladd yn Abertawe. 

Roedd glo yn cyrraedd o gwm Dulais a chwm Nedd. Daeth tun ar long o Gernyw, ar draws y Môr Hafren ac i fyny Afon Nedd i Aberdulais. 

Mae panel gwybodaeth ger y bont yn rhoi argraff arlunydd o’r fynedfa i Weithfeydd Aberdulais fel y byddai wedi edrych dros 100 mlynedd yn ôl, gyda bwrlwm diwrnod arferol.

Olion y bont

Heddiw, dim ond hanner y bont sy’n goroesi. Cafodd hanner arall y bont ei ysgubo i ffwrdd gan ddŵr llifogydd yn y 1970au.

Pont y Dramffordd, Aberdulais
Pont y Dramffordd, Aberdulais

Gallwch weld atgynhyrchiad o drawstiau carreg o’r rheilffordd yn y fynedfa, wrth ochr Llyfrgell yr Hen Weithfeydd, sydd yn ystafell de erbyn hyn. Roedd y rhain yn cysylltu ein safle – y Gweithfeydd Uchaf – â’i chwaer-ffatri – y Gweithfeydd Isaf – ar ochr arall yr afon, ar draws pont sydd wedi’i dymchwel erbyn hyn.