Mawrth 2019 yng Ngardd Goedwig Colby

A view of the cherry plum

Dysgwch am y gweithgarwch yng Ngardd Goedwig Colby yn ystod mis Mawrth eleni wrth i’r garddwr Christine Bevan daflu goleuni ar y gwaith o fewn yr ardd furiog.

Blwyddyn gron ddiddorol

Mae’r ardd furiog yn 200 mlwydd oed a mwy. Yn wreiddiol, y gred oedd mai gardd ffrwythau a llysiau oedd yma yn diwallu anghenion Colby Lodge am flynyddoedd lawer, ac yna rywbryd  fe’i newidiwyd i fod yn ardd addurniadol.

Crëwyd y cynllun o’ch blaen heddiw yn 1986 gan breswylwyr Colby Lodge ar y pryd. Mae’n ardd sydd wedi ei chynllunio’n dda gyda choed, llwyni a phlanhigion parhaol yn eu blodau am ran orau’r flwyddyn, gan sicrhau rhyw ddiddordeb o fis i fis bron. Wrth i un planhigyn ddechrau gwywo, daw un arall i’w flodau i ddenu eich llygad!

Golygfeydd gwanwynol

Y planhigion sy’n dechrau ein tymor yw ein gwely mawr o helleborus (elebor). Fe dociwyd eu dail yn llwyr wedi toriad y Nadolig er mwyn caniatáu i’w blodau gael eu gweld ac i greu digon o le i ddail y tyfiant newydd ganol y gwanwyn.

Yna, tro y Prunus cerasifera (ceiriosen) yw hi, gyda wyth gwely o chionodoxa (gogoniant yr eira) yn ffrwydro i’r wyneb, yn aros eu tro i lenwi’r llwyfan ochr yn ochr â’n magnolia soulangiana (sydd o leiaf dair wythnos yn gynharach yn dod i’w blodau eleni).

Tu ôl i’r llen

Y mis hwn ry’n ni wedi torri pennau blodau y tri-lliw-ar-ddeg nôl i’r ddau flaguryn iachaf. Ry’n ni hefyd yn tocio trydydd o’r hen dyfiant nôl i’r ddaear. Mae hyn yn caniatáu planhigion agored, gyda digon o le ar gyfer tyfiant newydd.

Wrth i dyfiant newydd y planhigion parhaol frigo i’r wyneb, ry’n ni wedi bod yn hollti y planhigion sy’n blodeuo’n hwyrach megis Chelone lyonie (Hot Lips) ac Astilbe (ffug farf-y-bwch). Fel arfer byddwn yn ceisio hollti ein planhigion parhaol unwaith bob rhyw dair i bum mlynedd. Mae hyn yn eu rhwystro rhag cael eu cywasgu ac mae’n sicrhau eu bod yn parhau i gynhyrchu nifer dda o flodau. Mae’r planhigion ry’n ni’n eu lluosogi naill ai yn cael eu plannu rhywle ar Stad Colby neu yn cael eu gwerthu i’n cwsmeriaid.

Ry’n ni hefyd wedi bod yn torri a bwydo ei coed drops caled (fuchsia) i’w gwaelod; mae rhain yn yr un wyth gwely â’r chionodoxa, felly wrth eu tocio nôl nawr mae’n tacluso’r gwely er mwyn i’r blodau bach glas serennog ddisgleirio.

Bydd Ebrill yn siŵr o fod yn fis prysur arall gyda llawer mwy o luosogi planhigion, o hadau a gasglwyd gennym yn yr hydref i doriadau pren meddal. Dewch mewn i fwynhau.

Torri nôl a bwydo ein coed drops caled
A gardener working in the walled garden
Torri nôl a bwydo ein coed drops caled