Symposiwm: Tirweddau Blaengar

Autumnal view at Newton House at Dinefwr, Llandeilo, Carmarthenshire, Wales

Ar Fawrth 16 2019 bydd Dinefwr yn dechrau ar dymor o ddigwyddiadau yn ymwneud â rhaglen gyhoeddus yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Tirweddau’r Bobl, mewn symposiwm o’r enw Tirweddau Blaengar: Pensaernïaeth, Pŵer, Lle.

Bydd y digwyddiad hwn yn tynnu ynghyd siaradwyr o fyd pensaernïaeth, celf a’r byd academaidd i ystyried sut gall ymarfer creadigol lunio’r profiad a’r canfyddiad o le. Ar y dydd fe fydd amrywiaeth o ffyrdd o feddwl dan sylw - am bensaernïaeth, addysgeg, dehongli’r gofod gwledig a threfol, cyd-greu a chelf gyfoes.

Beth alla i ei ddisgwyl?

Ein nod yw ystyried sut gallai deialogau rhwng y gwahanol safbwyntiau gynnig golwg ddyfnach ar ffyrdd o fyw ac ymgysylltu cymunedol, yn ogystal â sut gall treftadaeth fod yn adnodd diwylliannol mwy deinamig a byw.

Bydd sesiwn y bore yn canolbwyntio ar dirweddau a’r cymunedau o’u mewn, yng nghwmni’r siaradwyr gwadd canlynol: Piers Taylor, Daisy Froud, Owen Griffiths, David Knight a Cristina Moneiro a Mhairi McVicar.

Bydd sesiwn y prynhawn yn edrych ar sut mae tirweddau gwledig a threfol yn cael eu gweld a’u cynrychioli, gyda’r siaradwyr gwadd canlynol: Richard King, Mike Perry, Mark Smout a Laura Allen, Iwan Bala a Kirsti Bohata.

*gweler manylion llawn pob siaradwr isod.

Fel digwyddiad ymylol, bydd gwahoddiad i fynychwyr y symposiwm weld a chymryd rhan yng ngweithdy ‘Y Prosiect Adeiladu’ dan ofal Oriel Myrddin. Cynhelir y gweithdy yn yr Hen Olchdy o fewn cwrt Tŷ Newton. Ceir gwybodaeth bellach am ‘Y Prosiect Adeiladu’ gan Oriel Myrddin yng Nghaerfyrddin.

Sut i archebu lle

Tocynnau: £55 y pen [nifer cyfyngedig o docynnau myfyrwyr/consesiynau: £35 trwy’r Ganolfan Ymwelwyr yn Ninefwr 01558 824512]. Mae’r pris yn cynnwys cinio bwffe.

*Mae opsiwn llysieuol ar gael, ond os oes gyda chi anghenion deiet o fath arall, a fyddech cystal ag ebostio dinefwr@nationaltrust.org.uk

Siaradwyr Gwadd

Sesiwn y bore. Golwg ar Ymgysylltu: Dysgu oddi wrth ein tirweddau a’r cymunedau sy’n ymgartrefu o’u mewn.

Piers Taylor

Mae Invisible Studio yn bractis pensaernïol blaengar a gwobrwyol, a sefydlwyd gan Piers Taylor. Fe oedd y Meistr Stiwdio cychwynnol ar gyfer yr Architectural Association for the Design and Make Programme yn Hooke Park; mae’n gyn-Gymrawd Cynllunio ym Mhrifysgol Caergrawnt, ac yn gyfarwyddwr sefydlol yn Mitchell Taylor Workshop. Mae gan Taylor ddiddordeb arbennig yn y cyd-destun gwledig: mae’n byw a gweithio mewn 100 erw o goetir sy’n cael ei reoli gan ei bractis fel lle i gynnal ymchwil cyson, sy’n cyfrannu wedyn at yr adeiladau maen nhw’n eu cynllunio a chreu. Mae’n rhedeg practis pensaernïol blaengar sy’n cynllunio ac adeiladu mewn dull cydweithredol, yn aml trwy lafur ‘di-sgil’ gan ddefnyddio deunyddiau fu’n tyfu ar, neu sy’n dod o’r safle.

Daisy Froud

Ymgynghorydd, eiriolwr ac arbenigwr mewn ymgysylltu cymunedol a chynllunio cyfranogol yw Daisy, ac mae’n dyfeisio a defnyddio dulliau sy’n caniatáu gofod i lawer o leisiau gyfrannu’n ystyrlon i brosesau cynllunio a chymryd penderfyniad. Ers 2007 mae wedi dysgu hanes a theori gwleidyddiaeth gofodol yn Ysgol Bensaernïol Bartlett, ac yn 2011 fe gwblhaodd gyfnod fel Athro gwadd yn Yale. Mae’n gyd-olygydd y llyfr ‘Radical Pedagogies’, sy’n cynnig trafodaeth ar ddyfodol addysg bensaernïol, gan osod y pwnc o fewn ei draddodiad hanesyddol unigryw a chodi cwestiynau ynglŷn a’r pwnc a sut caiff ei ddysgu.

Owen Griffiths

Mae’r artist Owen Griffiths yn ymddiddori yn y cyhoeddus a’r cymdeithasol, ac mae’n gweithio rhwng Cymru a Denmarc. Ffocws ei waith a’i ymchwil o hyd yw edrych yn fanwl ar dir bwytadwy, pensaernïaeth, trefolaeth, gofodau addysgeg a chydweithrediad. Mewn partneriaeth ag Amgueddfa Genedlaethol y Glannau (NWM) a NTH/NYA, mae Owen newydd gwblhau ‘Graft: A Soil Based Syllabus’ dan arweiniad cwricwlwm amgen, gan weithio gyda chymunedau, ysgolion a dysgwyr mewn oed er mwyn tyfu bwyd ac edrych ar greu. Mae gwaith fel hwn yn hyrwyddo prosiectau tir cymunedol a modelau perchnogaeth amgen fel ffyrdd hanfodol o ail-ddychmygu ein dinasoedd a’n tirweddau.

David Knight & Cristina Moneiro

Fe sefydlodd David Knight a Cristina Moneiro DK-CM yn 2012. Mae eu gwaith yn deillio o ymchwil trylwyr, beirniadol a dychmygus i gyd-destun lle – yn gymdeithasol, hanesyddol a ffurfiol; mae’n gweithio ar sawl haen, o bensaernïaeth i ben-gynllunio a pholisi. Fe enillodd y practis Glod Arbennig yn y Wobr Ewropeaidd ar gyfer Gofod Cyhoeddus Dinesig yn 2016, ac mae wedi arddangos yn Biennale Fenis, Biennale Shenzhen & Hong Kong, y Berlage Institute ac Oriel Gelf y Barbican. Mae Cristina yn dysgu yn Central Saint Martin’s, Prifysgol y Celfyddydau Llundain a David yn Ysgol Bensaernïaeth y Coleg Celf Brenhinol, lle derbyniodd ei Ddoethuriaeth ‘Making Planning Popular’ yn 2018.

Mhairi McVicar

Mae Mhairi yn academydd gwobrwyol ac yn Ddarllenydd yn Ysgol Bensaernïaeth Cymru, Prifysgol Caerdydd. Hi yw Arweinydd Prosiect Community Gateway Prifysgol Caerdydd, sef llwyfan bartneriaeth gyda chymunedau ym maes-dref Grangetown sy’n ymroddedig i adeiladu partneriaeth hir-dymor gyda’r trigolion er mwyn gwneud yr ardal yn lle gwell fyth i fyw. Bydd llyfr Mhairi, ‘Precision in Architecture: Certainty, Ambiguity and Deviation’ yn cael ei gyhoeddi gan Routledge yn 2019. Mae ei gwaith ymchwil ar hyn o bryd yn edrych yn benodol ar rôl a gwerth y pensaer a phrosiectau addysgu hyfyw mewn datblygiadau trefol sy’n cael eu harwain gan y gymuned, yn fwyaf arbennig trosglwyddiad asedau cymunedol.

Sesiwn y prynhawn: Y Ddogfen Greadigol: Sut mae amgylcheddau trefol a gwledig yn cael eu gweld a’u cofnodi.

Richard King

Cyn ei yrfa fel awdur roedd King yn gweithio yn y byd cerddoriaeth annibynnol, gan gyd-sefydlu Planet Records a gweithio am sawl blwyddyn gyda Domino Records. Mae hefyd wedi gweithio’n gyson fel curadur, gan raglennu a chynhyrchu digwyddiadau yng Nghanolfan y Barbican, yr Olympiad Diwylliannol (Llundain 2012) a Gwyliau y Gelli a’r Green Man. Mae ei waith ysgrifenedig wedi ymddangos yn y Guardian, yr Observer, Vice, Caught By The River a sawl cyhoeddiad arall. Ymhlith llyfrau King mae ‘How Soon is Now’, a enwyd yn Lyfr Cerddoriaeth Gorau’r Flwyddyn gan y Sunday Times a ‘Original Rockers’, a osodwyd ar restr fer Gwobr Gordon Burn. Hanes hyfryd tirweddau Prydain a’r gerddoriaeth maen nhw wedi ei hysbrydoli yw pwnc ei lyfr newydd ‘The Lark Ascending’, ac mae i ddod o stabl Faber & Faber ym mis Mai.

Mike Perry

Mae gwaith yr artist Mike Perry yn ymwneud â materion amgylcheddol arwyddocaol o bwys mawr, yn enwedig y tensiwn rhwng gweithgaredd pobl ac ymyriadau yn yr amgylchedd naturiol. Mae ffotograffiaeth yn ganolog i’w ymarfer, ac eto bob amser mewn perthynas aml-wyneb gyda paentio a lluniadu, cerflunwaith a chelfyddyd gosodiad. Bu ei arddangosfa ‘Land/Sea’, dan nawdd Cyngor Celfyddydau Cymru a ffotogallery, ar daith yng Nghymru, Lloegr a Ffrainc yn 2018. Dangoswyd gwaith o’r arddangosfa hon yn 56ed Biennale Fenis, Amgueddfa Genedlaethol Cymru a’r Academi Gelf Frenhinol.

Mark Smout & Laura Allen

Mae Mark Smout (Athro Pensaernïaeth a Dyfodol Tirwedd) a Laura Allen (Athro Pensaernïaeth a Thirweddau Estynedig) yn gweithio o Ysgol Bensaernïaeth Bartlett, UCL. Mae eu gwaith yn edrych yn fanwl ar y berthynas ddeinamig rhwng yr hyn sy’n naturiol ac ôl gwaith llaw dyn a sut gellir datgelu hyn er mwyn cyfoethogi’r profiad o’r dirwedd bensaernïol. Yn aml fe fydd eu gwaith yn golygu edrych ar safleoedd unigryw a defnydd o dir sy’n cynnal deialog gyda pensaernïaeth, technolegau, isadeileddau ac ecolegau; mae eu gwaith cyrraedd cynulleidfaoedd arbenigol a lleyg trwy arddangosfeydd cyhoeddus rheolaidd a darlithoedd rhyngwladol mewn amgueddfeydd, orielau a chanolfannau.

Kirsti Bohata

Mae Kirsti Bohata ( Athro Saesneg ym Mhrifysgol Abertawe) yn ysgolor ym maes ysgrifennu Cymreig yn yr iaith Saesneg, ac fe gyhoeddodd waith ar theori ôl-drefedigaethol, ysgrifennu ‘queer’, ysgrifennu gan fenywod ac astudiaethau anabledd. Mae ganddi ddiddordeb mewn ymchwil rhyngddisgyblaethol ac mae wedi gweithio gyda haneswyr a’r sector dreftadaeth ar brosiect Wellcome Trust ar anabledd a’r gymdeithas ddiwydiannol; gyda daearyddwyr ac artistiaid ar Atlas Llenyddol digidol a noddwyd gan AHRC; a gydag artistiaid a dramodwyr yn sgil ei gwaith ar yr awdur Fictoraidd ‘queer’ Amy Dillwyn (1845-1935). Mae Kirsti yn gyfarwyddwraig CREW, Canolfan Ymchwil i Lenyddiaeth a Iaith Saesneg yng Nghymru.

Iwan Bala

Mae Iwan Bala yn artist gwobrwyol, yn awdur a darlithydd sydd wedi ei leoli yng Nghymru. Mae wedi ei arddangos ei waith yn eang ac mae ei waith i’w weld mewn nifer o gasgliadau cyhoeddus a phreifat. Mae gwaith ysgrifenedig beirniadol Iwan ar gelf gyfoes yng Nghymru wedi ei gyhoeddi’n helaeth, a’i gonsyrn ynddo yn ddrych o’r hyn a welir yn ei waith celf. Mae themâu creiddiol ei baentiadau diweddar ar ffurf mapiau amgen o leoedd sy’n datgelu’r wleidyddiaeth a’r grym sy’n gysylltiedig â’r wlad sy’n cael ei chynrychioli.