Adeilad Plas Newydd yn cael ei redeg gan ynni’r môr

Plas Newydd, Sir Fon

Rydyn ni wedi adeiladu pwmp gwres o’r môr mwyaf y DU er mwyn inni allu defnyddio’r môr i gynhesu ein plasty Cymreig. Mae’n rhan o’n rhaglen gyfredol i ddefnyddio mwy o ynni adnewyddol.

Rydyn ni wedi adeiladu pwmp gwres o’r môr mwyaf Prydain, a fydd yn cynhesu’r plasty 300 mlwydd oed ym Mhlas Newydd ar arfordir Ynys Môn. Dyma’r prosiect gyntaf yng nghyfnod peilot ein Rhaglen Buddsoddi mewn Ynni Adnewyddol Rydyn ni wedi partneru gyda Good Energy ar gyfer y cynllun peilot £3.5 miliwn yma a fydd yn ein helpu i gyrraedd ein targedau ynni adnewyddol.


Cyfnewid tanwydd olew am ynni o’r môr


 
Bydd y pwmp gwres o’r môr yn darparu 100 y cant o’r gwres sydd ei angen ar Blasty a Gerddi Plas Newydd. Y plasty hwn o’r 18fed ganrif oedd ein defnyddiwr olew mwyaf ac ar rai dyddiau yn y gaeaf, fe fyddai’n defnyddio 1,500 o olew'r dydd - cymaint ag y byddai tŷ cyffredin yn ei ddefnyddio mewn 10 mis.
 
Bellach, fe gaiff Plas Newydd ei wresogi trwy system newydd ynni glân a lleol, sy’n pwmpio swm bach o ddŵr y môr o’r Fenai ym Môn, trwy bibellau i mewn ac allan o gyfnewidydd gwres ar y lan, ac yna 30 metr i fyny wyneb clogwyn at fwylerdy’r plas. Costiodd y pwmp gwres o’r môr 300Kw, cyfanswm o£600,000 i’w osod yn ei le a’r disgwyl ydy y medrwn arbed oddeutu £40,000 y flwyddyn o ran costau gweithredu. Gall yr arian hwnnw wedyn gael ei ail-fuddsoddi yng nghadwraeth y plasty hynod hwn.
 


Heriau a phleidwyr
 


Meddai Adam Ellis-Jones, ein Cyfarwyddwr Cynorthwyol gweithrediadau yng Nghymru: 'Gyda’r Môr Celtaidd yn golchi glannau Plas Newydd, pwmp gwres o’r môr ydy’r opsiwn gorau inni. Fodd bynnag, prin iawn ydy’r pympiau gwres ffynhonnell forol a does yr un o’r maint hwn yn y DU, felly fe fu’n brosiect heriol ond cyffrous iawn.’
 
Dywedodd Juliet Davenport OBE, sylfaenydd a Phrif Swyddog Gweithredol Good Energy: 'Mae’r prosiect hon yn dangos y gall technoleg adnewyddol Prydeinig drawsnewid defnydd ynni rhai o’n hadeiladau hynaf.’
 
Os bydd prosiectau peilot megis Plas Newydd yn llwyddiant, ein bwriad ydy buddsoddi mewn 43 o gynlluniau adnewyddol yn y mannau sydd dan ein gofal.
 
Patrick Begg, ein Cyfarwyddwr Mentrau Cefn Gwlad sy’n datgan: 'Cynllun trawsnewidiol ydy hwn. Alla i ddim bod yn fwy balch bod Plas Newydd – man sensitif ac arbennig iawn – nid yn unig yn trosglwyddo i ynni glân, ond yn arwain mewn arloesedd.’
 
‘Mae’n amlwg i ni fod yn rhaid inni wneud newidiadau mawr er mwyn inni allu parhau i ddiogelu'r mannau rydyn ni’n eu trysori, a mynd i’r afael ag effeithiau newid hinsawdd. Mae’r cynllun llwyddiannus hwn yn nodi cam mawr ymlaen ar ein taith ynni glân.'
 


Y darlun mawr
 


Dim ond megis dechrau ein Rhaglen Buddsoddi mewn Ynni Adnewyddol ydy Plas Newydd. Rydyn ni wedi ymrwymo i leihau ein defnydd o ynni o 20 y cant a chynhyrchu 50 y cant o’n hynni o ffynonellau ynni adnewyddol erbyn 2020. Fy fydd hyn yn ein galluogi i leihau ein costau ynni o fwy na £4 miliwn y flwyddyn, gan ryddhau mwy o arian i’n gwaith cadwraeth pwysig ledled Lloegr, Cymru a Gogledd Iwerddon.