Cig eidion gweundir Sir Benfro

Gwartheg Duon Cymreig yn pori gweundir Sir Benfro

Mae’r fenter ffermio newydd hon yng ngogledd Sir Benfro yn golygu y gallwch chi weithiau weld gwartheg yn pori gweundiroedd, a chael cyfle i flasu’r cig eidion blasus y maen nhw’n ei gynhyrchu.

Mae’r cig yn cael ei gynhyrchu gan bartneriaeth rhwng ffermwyr lleol a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Daw’r cig o wartheg sydd wedi pori gweundiroedd yn ardal Tŷ Ddewi ac Abergwaun.
 
Mae blas y cig lleol hwn yn  hyfryd gan fod y gwartheg yn bwydo ar ddeiet naturiol sy’n seiliedig ar wair a phlanhigion gwyllt. Yn eu tro, mae’r gwartheg yn helpu cynnal y gweundiroedd a’u bywyd gwyllt gwerthfawr drwy bori’r llystyfiant.  
 

Ffermio traddodiadol

Mae’r rhan fwyaf o weundir Sir Benfro, i ffwrdd o’r clogwyni, i’w gael ar dir mwy gwlyb lle mae blodau gwyllt a grug yn tyfu’n gymysg â’r gwair. Heb bori rheolaidd byddai’r cynefin hwn yn gordyfu ac fe fyddai’r grug a’r blodau gwyllt yn diflannu.
 
Mae rhai o’r ffermwyr sy’n gweithio gyda’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn parhau traddodiad sydd wedi cynnal y gweundir ers canrifoedd.
 
Ers y 1990au ry’n ni wedi bod yn gweithio gyda ffermwyr lleol i ailsefydlu’r arfer o bori’r gweundir. Mae hyn wedi bod yn reit llwyddiannus. Datblygwyd brand  Cig Tir Comin – Pembrokeshire Heathland Beef  yn 2010 gyda chymorth rhaglen Agrisgôp Llywodraeth Cymru.
 

Arwydd o Ansawdd

Mae’r cig eidion yn cael ei gynhyrchu yn unol â’r safonau uchaf posib o ran ffermio a lles  anifeiliaid. Mae rheolaeth y gweundir yn cael ei asesu’n annibynnol gan Gyfoeth Naturiol Cymru.
 
Mae gan gig eidion ‘Cig Tir Comin – Pembrokeshire Heathland Beef’ flas llawn ac mae’n dyner iawn. Y rheswm am hyn yw natur y llystyfiant y mae’r gwartheg yn ei bori a hefyd y gofal sy’n cael ei gymryd wrth gynhyrchu’r cig.
 
Mae’r cig tywyll yn cael ei adael ar y bachyn am bythefnos i dair wythnos, fel y gall aeddfedu. Mae’r dull hwn o aeddfedu sych yn golygu bod y cig yn datblygu blas bendigedig ac yn toddi yn y geg.
 
" As a chef who specialises in using seasonal, local produce with a low impact on the environment, I believe that Cig Tir Comin – Pembrokeshire Heathland Beef is second to none in taste and quality."
- Andrew Holcroft, St David’s

Ble i brynu

Mae Cig Tir Comin – Pembrokeshire Heathland Beef ar werth yn siop Gwaun Valley Meats, yn Nhreletert, sir Benfro. Busnes teuluol yw hwn; mae ganddyn nhw siop ar-lein ac maen nhw hefyd yn mynd â’u cynnyrch i fannau arlwyo ar hyd a lled Sir Benfro.
 
Chwiliwch am Cig Tir Comin – Pembrokeshire Heathland Beef ar y fwydlen yn Ystafell De’r Boathouse ar Gei Stagbwll.