Gweithio’n galed i warchod arbenigrwydd Lan-y-lai

Gwirfoddolwyr yn tynnu ffromlys chwarennog yn Lan-y-lai, Bro Morgannwg

Mae’r dolydd yn Lan-y-lai, Bro Morgannwg, yn wirioneddol arbennig. Y rheswm am hyn yw bod ein ceidwaid a’n gwirfoddolwyr yn gweithio’n galed i gadw Lan-y-lai fel y mae ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Mae gofalu am Lan-y-lai yn swydd amrywiol a boddhaol. Ymhlith y swyddi cyson, ond pwysig, mae codi sbwriel, trwsio ffensys, clirio’r prysgwydd rhag iddo ledu dros y dolydd a chlirio’r gwern a’r helyg o’r tir rhos er mwyn cynnal gwlybaniaeth y tir.

Bob 10 i 15 mlynedd byddwn hefyd yn plygu gwrychoedd. Fe ddechreuon ni ar y darn olaf o blygu gwrych yn 2014 a’i orffen yn 2015.

Mae plygu gwrychoedd yn elfen o reolaeth draddodiadol ar weirdiroedd fel Lan-y-lai ac mae’n caniatáu i blanhigion y gwrychoedd aildyfu. Mae hyn yn golygu eu bod yn para i gynnig cynefin hollbwysig i adar a bywyd gwyllt eraill ar adeg pan mae ein gwrychoedd traddodiadol ar drai.

Arolwg natur

Bob haf, mae ein ceidwaid a’n gwirfoddolwyr yn cael mynd allan i’r haul i chwarae er mwyn cynnal arolwg trawslin o ieir bach yr haf a monitro llystyfiant. Mae hyn yn rhan bwysig o’n gwaith er mwyn sicrhau bod Lan-y-lai yn iach ac yn para i gynnig cynefin gwych i amrywiaeth eang o fywyd gwyllt. Mae’r arolygon hyn hefyd yn ein helpu i adeiladu’n cofnodion bywyd gwyllt a dangos i ni pa mor dda ry’n ni’n llwyddo i warchod y tirlun godidog hwn.

Mynd drot drot

Bob hydref a gaeaf, daw ymwelwyr go arbennig i Lan-y-lai. Mae pori gyda bridiau merlod traddodiadol, neu wartheg weithiau, yn ffordd wych i gynnal gwair arbennig y rhos yn Lan-y-lai.  Mae’r pori’n agor y gweirdir ar gyfer tyfiant newydd ac yn gwared y llystyfiant bras, er mwyn i fwy o amrywiaeth o flodau gwyllt ymddangos yn y gwanwyn a’r haf.

Brwydro’r gelyn

Mae rheoli lledaeniad y ffromlys chwarennog yn rhan fawr o’n gwaith yn Lan-y-lai. Mae’r planhigyn hwn yn tyfu ar ras nes ei fod yn dalach na dyn, ac mae’n broblem ddifrifol i’n planhigion brodorol. Mae hefyd yn lledaenu’n gyflym am fod codau ei hadau yn ffrwydrol. Bob blwyddyn, ry’n ni’n ei chwistrellu â chwynladdwr, ac mae grwpiau o wirfoddolwyr yn treulio oriau yn ei godi o’r gwraidd. Mae hyn yn ei rwystro rhag goresgyn a chystadlu’n rhemp gyda’n blodau gwyllt brodorol hyfryd..

Felly, y tro nesa y dewch chi i Lan-y-lai, meddyliwch am eiliad am yr holl waith sy’n cynnal arbenigrwydd y lle hwn, ac os oes diddordeb gyda chi mewn gwirfoddoli yma, cysylltwch â ni.