Casgliad Geler Jones

The Geler Jones collection in Llanerchaeron is a treasure trove of early 20th century agricultural and domestic machinery

Wedi’i leoli yn agos at glos y fferm, mae casgliad Geler Jones yn drysorfa o beirianwaith ac offer amaethyddol a domestig ynghyd â cherti a choetsys ceffyl, ac injan stêm wych o’r enw ‘Glenys’.

Pwy oedd Geler Jones?

Gwneud cyfrwyon ceffyl oedd Geler Jones, wrth ei waith. Yn y 1960au prynodd ardd fawr tu ôl i’w dŷ yn Aberteifi i gadw ei injan stêm. Yr injan stêm hon oedd y darn cyntaf mewn casgliad anferth o wrthrychau amaethyddol, diwydiannol a domestig a oedd unwaith yn gyffredin yn nghanolbarth gwledig Cymru. Roedd ei wraig Mair hefyd yn gasglwr brwd ac yn gyfrifol am gasglu nifer fawr o’r eitemau domestig a welwch yn y casgliad.

Yn 1972, penderfynodd Geler agor ei gasgliad preifat i’r cyhoedd. Erbyn hyn roedd y casgliad yn cynnwys coets â leinin sidan cain a fyddai wedi cael ei dynnu gan geffyl. Roedd hefyd yn cynnwys dyrnwr anferth, peiriant cneifio cynnar a nifer o dractorau yn dyddio i flynyddoedd cynnar yr 20fed ganrif.

Y casgliad yn Llanerchaeron

Nôl yn 1993, fe brynwyd y casgliad ar gyfer yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol gan Gronfa Goffa’r Dreftadaeth Genedlaethol. Mae’r rhan fwyaf o eitemau yn y casgliad un ai wedi cael eu gwneud, neu wedi cael eu defnyddio yn ardal Aberteifi. Bellach mae’r casgliad cyfan wedi cael cartref parhaol mewn adeilad pwrpasol ar ben isaf y stad, ger clos y fferm.

Mae ar agor bob dydd Mercher a dydd Gwener – bachwch ar y cyfle i fwynhau’r casgliad diddorol hwn.