Seren rygbi yn lansio cais am gefnogwyr byd natur

Jamie Roberts and his brother David at the top of Pen y Fan
Cyhoeddwyd : 03 Apr 2018

Mae seren byd rygbi, Jamie Roberts wedi datgelu mai Pen y Fan yw ei hoff le yn yr awyr agored ac wedi lansio cais i ddod o hyd i gefnogwyr byd natur eraill yng Nghymru i annog mwy o bobl i gysylltu gyda byd natur.

Fe ail-ymwelodd Jamie, sy’n cofio ymweld â chopa uchaf de Cymru nifer o weithiau pan yn blentyn, â’i hoff le yn yr awyr agored er mwyn cymryd rhan mewn gwaith cadwraeth ac i lansio’r ymgyrch i wahodd pobl sydd â chysylltiadau ysbrydoledig neu emosiynol gyda byd natur i gysylltu a rhannu eu hanesion.

Meddai Jamie, sy’n raddedig mewn meddygaeth ac yn astudio ar hyn o bryd am radd Meistr Athroniaeth mewn Gwyddoniaeth Feddygol yng Ngholeg Queen’s, Caergrawnt:

“Mae treulio amser yn yr awyr iach yn fy helpu i ddianc o sŵn bob dydd, y cysylltu di-ddiwedd a dyma fy ffordd i o lacio tyndra. Y peth dwi’n ei golli fwyaf wrth fyw yn Llundain yw’r agosatrwydd at y môr a’r mynydd. Mae’n wir bod gan Lundain fannau awyr agored gwych yn y parciau, ond allwch chi ddim ymgolli mewn gwyrddni fel yng Nghymru.

Pan o’n i’n blentyn, nes i fi ddechrau chwarae rygbi o ddifri yn 14 oed, byddai fy rhieni yn mynd â ni mas i gerdded bob penwythnos. Bydden ni’n treulio bron pob penwythnos yn aros mewn hosteli ieuenctid ac yn darganfod y gorau o’r hyn sy’ gan Brydain i’w gynnig.

Pethau syml oedd yn rhoi pleser, dod o hyd i leoedd newydd i’w darganfod, ymladd am y bync top, helpu i goginio bwyd, cinio tafarn, fflasgie o ddiod twym a brechdanau ham a chaws!

Fe dreulion ni lot o amser ar Benrhyn Gŵyr ac yn Eryri ond, os nad oedden ni wedi teithio bant i rywle, byddem yn anelu lan ein mynydd agosaf sef Pen y Fan. Mae gen i atgofion cynnes iawn o redeg ar ôl fy mrawd lan y llethrau yn yr haf a dod lawr ar sled yn yr eira. Dyma fy ‘lle i’ i ddianc ac mae gen i ddiddordeb gwirioneddol i glywed straeon pobl eraill am eu cysylltiadau â mannau awyr agored yng Nghymru.”

Yn ystod 2018 bydd Jamie yn ymuno â'r cenhadon natur i adrodd eu straeon drwy fideo a dros y cyfryngau cymdeithasol. Mae'r Ymddiriedolaeth hefyd wedi ymuno â Phrifysgol Caerdydd i geisio darganfod a allai treulio amser yn yr awyr agored wella llesiant.

Dywedodd Wouter Poortinga, Athro Seicoleg Amgylcheddol ym Mhrifysgol Caerdydd: "Mae yna gorff cynyddol o dystiolaeth sy'n dangos bod treulio amser yn yr awyr agored ym myd natur yn dda i'ch iechyd meddwl. Drwy'r ymchwil hwn, hoffem ddysgu a all cysylltiadau emosiynol ag ardaloedd awyr agored penodol gynnig manteision lles."

Wrth lansio’r ymgyrch, ymunodd Jamie â Rob Reith, sy’n Brif Geidwad gyda’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, a grŵp o wirfoddolwyr ifanc i wneud gwaith palmantu gyda cherrig ar y llwybr caniataol o Storey Arms i Gorn Du, sef y llwybr mwy heriol i Ben y Fan.

Mae Jamie yn awyddus i helpu i godi ymwybyddiaeth o apêl llwybr Bannau Brycheiniog, a lansiwyd ym mis Chwefror, i godi arian ychwanegol er mwyn gwneud gwaith trwsio brys cyn i’r dyrfa enfawr o ymwelwyr gyrraedd y gwanwyn hwn.

Ychwanegodd Jamie: “Rwy’ wedi cerdded i gopa Pen y Fan o leia’ ddeg gwaith. Mae mor hawdd cymryd y mynediad i’r lleoedd hyn yn ganiataol, mae’n ychwanegu at fy ngwerthfawrogiad i gael y cyfle i gymryd rhan mewn gwaith cadwraeth mewn lle sy’ mor llawn o atgofion hyfryd i fi.”

Meddai Justin Albert, Cyfarwyddwr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru: “Ry’n ni’n gwybod o’n profiad a’n hymchwil ein hunain cymaint o fwynhad a balm i gorff ac enaid yw bod allan yn yr awyr agored. Ry’n ni wrth ein bodd i gael Jamie yn llysgennad awyr agored ac yn edrych ymlaen i glywed hanesion ysbrydoledig gan bobl sydd â chysylltiad agos â byd natur.”

I helpu teuluoedd i gynllunio eu hantur wanwynol, mae Jamie wedi rhannu ei bump lle gorau i’w darganfod ar wefan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, o gorff-fyrddio yn Rhosili i ddarganfod bedd Gelert ym Meddgelert.