Creawdwr Castell Penrhyn

Ymwelwyr ar y Grisiau Mawr yng Nghastell Penrhyn

Ganwyd Thomas Hopper yn Rochester yng Nghaint ar 6 Mehefin, 1775. Dechreuodd ddysgu am bensaernïaeth gan ei dad oedd wedi hyfforddi ei hun fel pensaer ac oedd yn syrfëwr medrus hefyd.

Cafodd Hopper ei swydd gyntaf gan Walsh Porter oedd yn gyfaill agos ac yn ymgynghorydd i Dywysog Cymru (a ddaeth yn ddiweddarach yn Frenin Siôr IV). Un o swyddi cyntaf Hopper i Porter oedd ei helpu i addasu ac addurno ei fila, Craven Cottage, yn Fulham, Llundain.

Fe gyflwynwyd Hopper i’r Tywysog ac fe gafodd lawer o waith ganddo yn addasu Carlton House.

Gweithiau enwog

Un o brosiectau mwyaf adnabyddus Hopper oedd ei ystafell wydr wedi ei hadeiladu’n arbennig i gynnal gwledd er anrhydedd i Benaethiaid y Cynghreiriaid yn 1814.

Cafodd ei disgrifio fel adeilad ysgafn a gosgeiddig mewn arddull gothig rhwysgfawr. Ond mae’n cael ei gofio’n bennaf am y tanc cul oedd yn rhedeg drwy ganol y byrddau bwyd â physgod byw yn nofio ynddyn nhw.

Wedi hynny daeth Hopper yn adnabyddus iawn ac fe gafodd ei gyflogi ar nifer o brosiectau uchel eu proffil gan gynnwys:

  • Castell Slane ar gyfer Marcwis Conyngham
  • Castell Gosford ar gyfer Arglwydd Gosford
  • Parc Gatton ar gyfer Arglwydd Monson
  • Easton Lodge ar gyfer Is-iarll Maynard
  • Parc Cinmel ar gyfer Arglwydd Dinorben
  • Llys Llanofer ar gyfer Syr Benjamin Hall Bart
  • Alton Towers i Iarll Amwythig
  • Palas Danbury i Mr C Grey Round Yswain
  • Castell Penrhyn i’r Cyrnol Pennant

Yn ogystal â hyn fe helpodd i adeiladu nifer o adeiladau yn Llundain a bu’n gweithio ar Gastell Windsor. Roedd yn dal swydd syrfëwr sirol Essex am nifer o flynyddoedd.

Geiriau cynnes

Bu farw Hopper ar 11 Awst yn Bayswater Hill yn 81 mlwydd oed. Mewn teyrnged yn fuan wedi ei farwolaeth, dywedodd yr Illustrated London News amdano;

'Roedd Mr Hopper yn briod; mae’n gadael gweddw a dwy ferch. Yn ei ymarweddiad roedd yn gwrtais a hynaws, yn hael a charedig tu hwnt. Ychydig o wŷr sydd wedi byw bywyd hir a gweithgar gyda mwy o barch a bri cyffredinol na Thomas Hopper.'