Traddodiadau Nadoligaidd yng Nghastell Penrhyn

Ymunwch â ni wrth inni ddathlu Nadolig traddodiadol gyda’n gilydd a dysgwch am wreiddiau Fictoraidd llawer o’n traddodiadau Nadolig ni heddiw.

Fe wnaeth y Fictoriaid newidiadau enfawr i’r ffordd rydyn ni’n dathlu’r Nadolig gan drawsnewid yr ŵyl i’r hyn rydyn ni’n ei fwynhau heddiw. Nhw wnaeth wneud y gwledda, y dathlu a’r gwerthoedd teuluol yn rhan ganolog o’r ŵyl.

" Eleni rydyn ni’n dathlu’r dylanwad gafodd y Fictoriaid ar ein dathliadau a dyna pam rydyn ni’n eich gwahodd chi i ymuno efo ni, fel ein gwesteion, y Nadolig yma"
- Rhian Cahill, Rheolwr Profiad Ymwelwyr

Y goeden Nadolig 

Traddodiad Paganaidd yn wreiddiol oedd defnyddio coeden binwydd fytholwyrdd i ddathlu gŵyl y gaeaf ac roedd wedi dod yn rhan o draddodiad Nadolig y bobl fawr yn Lloegr erbyn oes Fictoria.

Dechreuodd y traddodiad ddod yn fwy a mwy poblogaidd ar ôl i’r Illustrated London News gyhoeddi llun o’r teulu brenhinol yn dathlu o amgylch coeden Nadolig yn 1840. Roedd y goeden wedi ei mewnforio gan ŵr Almaenig y Frenhines Fictoria, y Tywysog Albert, o’i gartref yn Coburg.

Cyn hir roedd gan bob cartref ym Mhrydain goeden gyda chanhwyllau, da-da, ffrwythau, addurniadau ac anrhegion bach yn harddu ei changhennau.

Nadolig yn y gegin yng Nghastell Penrhyn
Nadolig yn y gegin yng Nghastell Penrhyn
Nadolig yn y gegin yng Nghastell Penrhyn

Daeth yn arferiad i roi anrhegion Nadolig yn y cyfnod hwn hefyd, traddodiad oedd cyn hynny’n digwydd i ddathlu’r flwyddyn newydd.

Mae anfon cardiau wedi eu gwneud eich hun wedi bod yn arferiad ers y canol oesoedd, ond fe ddaeth yn boblogaidd iawn gyda datblygiad dulliau newydd o gynllunio ac argraffu. Câi cardiau eu hargraffu gyda llun, traddodiadol erbyn hyn, o deulu yn treulio amser gyda’i gilydd, ac yn dathlu’r Nadolig o flaen y tân neu o amgylch y goeden neu’r bwrdd bwyd.

Diwrnod San Steffan, sydd wedi ei enwi ar ôl y Merthyr Cristnogol cyntaf, yw’r enw Cymraeg am y diwrnod ar ôl y Nadolig ond dechreuwyd defnyddio’r enw Saesneg, Boxing Day, o gwmpas y cyfnod yma hefyd. Mae’r enw’n deillio o’r ffaith mai dyma’r diwrnod roedd y gweision a phobl y dosbarth gweithiol yn agor eu ‘bocsys’ o anrhegion gan y cyfoethog a’r dosbarth canol.
 
Mae llawer o’r traddodiadau eraill sydd mor annwyl inni heddiw wedi dechrau neu gael eu hatgyfodi yn y cyfnod yma hefyd. Yn eu mysg mae cracers Nadolig, addurniadau, gemau parlwr a hyd yn oed y twrci a’r trimins traddodiadol i’r cinio Nadolig ei hun. 

Dros ein penwythnosau Nadoligaidd cewch anghofio am brysurdeb y stryd fawr a dysgu o ble mae traddodiadau’r ŵyl yn dod. Rhowch gynnig ar greu addurniadau a traddodiadol eich hun, gweld chrefftau coginio yn y Gegin Fictoraidd neu gwrando ar garolau yn y Neuadd Fawr.

A pheidiwch â mynd adre heb flasu ein danteithion Nadolig fel y bisgedi sinsir a’n diod Penrhyn arbennig!

Teisennau brau’r Nadolig
Teisennau brau’r Nadolig
Teisennau brau’r Nadolig

Mae Nadolig Penrhyn yn digwydd bob dydd Sadwrn a Sul o 24 Tachwedd i 16 Rhagfyr 2018, 11am – 4pm. 

Beth am rannu eich traddodiadau Nadolig chi efo ni? Gadewch neges ar ein tudalen Facebook neu anfonwch neges drydar gan ddefnyddio’r hashnod #TraddodiadauNadolig.