Newyddion gwenyn Castell Penrhyn: Mehefin 2017

Cwch arbennig i ddenu’r gwenyn, gydag aroglau cŵyr gwenyn yng Ngardd Furiog Castell Penrhyn

Mae ein gwenyn wedi ymgartrefu yn yr Ardd Furiog felly aethon ni draw i weld ein gwenynwraig Katie a’i genod i gael gwybod beth sy’n digwydd.

Helo Katie, pa newydd sydd ym myd gwenyn Castell Penrhyn?

Mae gennym ni newyddion cyffrous!  Pan symudodd y gwenyn i Gastell Penrhyn, roedden ni wrth ein bodd o weld bod ganddyn nhw gymdogion swnllyd; roedd nythfa o wenyn gwyllt wedi penderfynu ymgartrefu y tu mewn i wal yr Ardd Furiog.

Mae’r nythfa newydd yn griw cyfeillgar o wenyn Buckfast. Daw’r math hwn o wenyn yn wreiddiol o Abaty Buckfast a dyna sut y cawson nhw’r enw.

Rydych chi wedi bod yn ceisio’u dal – pam?

Bob blwyddyn, mae nythfa neu lond cwch yn penodi brenhines newydd ac mae'r hen frenhines a hanner ei merched yn gadael i chwilio am gartref newydd. Gelwir y criw hwn yn ‘haid’.

Roedd angen tipyn o ‘gariad gwenynol’ a moddion ar y gwenyn yn y wal i’w helpu i oroesi ac felly roedd rhaid i ni eu dal wrth iddynt heidio.

Mewn cychod gwenyn, rydym yn gwneud hyn trwy dynnu’r hen frenhines allan gyda rhai o’i merched a’u rhoi mewn cwch gwenyn newydd ond os ydynt yn byw mewn wal, mae hynny’n anodd iawn.

Sut aethoch chi o’i chwmpas?

Fe wnaethon ni osod blychau ag arogl cŵyr gwenyn mewn coed i’w denu i le diogel a bu ein tîm gerddi wrthi’n “gwylio’r gwenyn” ers mis.

Gwelodd y tîm gwylio nhw mewn coeden ger blwch denu ac fe ddaethon ni i’w rhoi mewn cwch gwenyn bach.

Beth fydd yn digwydd nesaf i wenyn y wal?

Byddan nhw’n mynd ar eu gwyliau i warchodfa natur Cemlyn am bythefnos ac yna fe ddôn nhw yn ôl i’r castell i’w cwch gwenyn newydd.

Ydyn ni’n clywed su arbennig o’r ganolfan ymwelwyr hefyd?

Ydych! Mae gwenynen goedysol fach wedi dewis geni ei babanod yn ein canolfan ymwelwyr. Mae gwenyn coedysol yn wenyn addfwyn iawn sy’n dodwy eu hwyau mewn peli bach o baill.

Rydyn ni’n gobeithio gwneud tŷ gwenyn bychan iddi gerllaw fel y bydd ganddi hi a'i babanod le diogel i aeafgysgu ac y gall yr ymwelwyr fwynhau ei gwylio am flynyddoedd i ddod. 

Unrhyw newyddion arall am Wenyn y Penrhyn?

Mae ein genod i gyd yn cael cychod newydd crand dros y misoedd nesaf i ddathlu’r ffaith bod eu mêl wedi ennill Gwobr Cynnyrch Cymreig y Flwyddyn.

Yn goron ar y cyfan, bydd mêl Castell Penrhyn yn cael sylw mewn eitem arbennig am goginio ar BBC Radio 4 gyda’r cogydd enwog Hardeep Singh!

Cewch ymweld â’n gardd furiog i weld ein cychod gwenyn newydd neu gallwch glywed mwy gan Katie yn ystod Wythnos Wenyn Plas Newydd ym mis Gorffennaf ac ar ein stondinau yn yr Eisteddfod Genedlaethol ac yn Sioe Môn ym mis Awst.

Gwenyn yn wal yr Ardd Furiog – Chwarae’r Fideo