Rhoi’r Castell i’w wely am y gaeaf

Unwaith y flwyddyn, daw’n amser inni roi’r tŷ i’w wely yng Nghastell Penrhyn. Tua dechrau mis Rhagfyr, mae popeth yn newid yma.

Beth mae hyn yn ei olygu?

Mae “rhoi’r tŷ yn ei wely” yn golygu’r pethau rydyn ni’n eu gwneud ar ddiwedd y tymor agored i ofalu am y casgliad a gwneud yn siŵr ei fod yn cael ei lanhau ac yn barod ar gyfer y tymor nesaf. Felly dros y gaeaf rydyn ni’n mynd drwy bob stafell sy’n cael ei arddangos yn y tŷ, yn dystio a sgleinio’r dodrefn a’r cynnwys. Unwaith mae’r eitemau wedi eu glanhau, rydyn ni’n rhoi gorchudd drostyn nhw i’w gwarchod rhag llwch dros fisoedd y gaeaf.

Lle rydyn ni’n dechrau?

Fel arfer rydyn ni’n dechrau ar dop y tŷ a chyda’r gwaith sydd angen ei wneud yn rhannau uchaf y stafelloedd, fel uwchben y rheiliau lluniau. Mae’r stafell gyfan yn cael ei dystio o’r top i lawr fel ein bod yn gallu dal unrhyw lwch sy’n syrthio wrth inni weithio. Unwaith rydyn ni ar lefel y llawr, rydym yn glanhau pob peth yn y stafell cyn ei lapio mewn papur sidan heb asid neu ei orchuddio gyda defnydd cotwm arbennig. Rydyn ni wedyn yn mynd o un stafell i’r llall yn gwneud yr un fath.

Un o’r tasgau mawr i’r tîm yr adeg yma o’r flwyddyn ydy glanhau’r saim a’r baw oddi ar y grisiau carreg. Mae hyn oherwydd bod miloedd o barau o ddwylo wedi cyffwrdd y canllaw dros y blynyddoedd. Mae’r gwahaniaeth lliw cyn ac ar ôl glanhau yn eithaf syfrdanol.

Cyn ac ar ôl glanhau’r grisiau cefn yng Nghastell Penrhyn
Cyn ac ar ôl glanhau’r grisiau cefn yng Nghastell Penrhyn

Efo beth rydyn ni’n glanhau?

Rydyn ni’n defnyddio amrywiaeth o beiriannau sugno llwch, dystwyr a brwshys i dynnu llwch, a hefyd polish arbenigol a chwyr naturiol ar fetel a phren.

Faint o ’stafelloedd sydd i’w glanhau?

Mae gennym 32 o wahanol ’stafelloedd arddangos i’w glanhau, a mwy na 8,000 o wrthrychau. Eleni, rydym yn blaenoriaethu rhai stafelloedd er mwyn rhoi amser inni orffen ein prosiect paentio yn y ’stafell frecwast a’r ’stafell fwyta.

Y tîm cadwraeth yn glanhau’r gwaith pren manwl.
Y tîm cadwraeth yn glanhau’r gwaith pren manwl.