Hoff bethau ein gwirfoddolwyr

Plas Newydd, Sir Fon

Mae ein gwirfoddolwyr, yma ym Mhlas Newydd, yn amhrisiadwy ac, yn fwy na hynny, maen nhw’n rhan o’r tîm. Yn y flwyddyn ddiwethaf yn unig, rhoddodd ein gwirfoddolwyr ledled Ynys Môn dros 18,600 o oriau o’u hamser i ni. Mae hyn yn gyfraniad enfawr at y gwaith hanfodol rydym yn ei wneud yma, yn y tŷ a’r ardd, ac ar hyd yr arfordir rydym yn gofalu amdano ar Ynys Môn.

Mae gan ein gwirfoddolwyr lu o wahanol ddiddordebau a chefndiroedd. Mae’r gwirfoddolwyr, hen ac ifanc, yn teithio i’n helpu ni o bell ac agos, ac mae ganddynt gyfoeth o wybodaeth a sgiliau.  A ninnau’n gweithio ar brosiect anferth i adnewyddu gwasanaethau ym Mhlas Newydd, rydym yn wynebu cyfnod newydd, cyffrous dros y misoedd nesaf ac mae’r cymorth a’r wybodaeth a gawn gan ein gwirfoddolwyr yn hollbwysig i’n gwaith. 

Buom yn holi rhai o’n gwirfoddolwyr beth sydd orau ganddyn nhw yma yn Nhŷ a Gardd Plas Newydd.  Mae llawer o’r pethau a’r mannau a ddewiswyd yn siarad drostyn nhw’u hunain; darnau o ddodrefn neu gelfyddyd hardd, neu fannau amlwg sy’n gwneud ymweliad yn brofiad arbennig.   Serch hynny, mae rhai o’u dewisiadau wedi gwneud i ni edrych ar y tŷ a’r ardd mewn goleuni gwahanol. Mae hynny’n dangos bod rhywbeth gwahanol i chi sylwi arno yma bob amser – hyd yn oed i rai o’r staff sy’n dod yma bob dydd!

Bu Margaret yn gwirfoddoli yn y tŷ  ym Mhlas Newydd ers bron 14 blynedd.  Mae llawer o’r eitemau sy’n cael eu harddangos wedi newid dros y blynyddoedd ond bu gwely Ardalydd Môn yma ers y dechrau.  Cafodd ei symud yma’n wreiddiol o Beaudesert, cartref arall y teulu Paget yn Swydd Stafford.  Mae Margaret wrth ei bodd â’r defnydd ac fe gafodd ei hysbrydoli gan y gwaith addurnol ar y canopi a’r ffram i fynd i ddosbarthiadau paentio sidan. 

Cafodd ffram y gwely a’r canopi eu symud yn eu crynswth o Beaudesert.
Y canopi o sidan wedi’i baentio uwchben gwely Ardalydd Môn.
Cafodd ffram y gwely a’r canopi eu symud yn eu crynswth o Beaudesert.

Gwirfoddolwraig manwerthu ac ymchwil yw Georgina – mae’n helpu ein tîm i ymchwilio i’r archifau yn ystod y gaeaf.  Ei hoff eitemau hi yw’r ffotograffau o chwiorydd y 7fed Ardalydd sydd i’w gweld yn yr Ystafell Wythochrog.  Yr hyn sy’n apelio ati yw eu bod yn wahanol i’r lluniau ffurfiol, startshlyd arferol ac yn dangos y merched wedi’u gwisgo’n anffurfiol mewn dyngarîs. 

Llun chwareus o’r teulu yn yr Ystafell Wythochrog.
 Llun o bedair chwaer y 7fed Ardalydd yn yr Ystafell Wythochrog.
Llun chwareus o’r teulu yn yr Ystafell Wythochrog.

Mae Olivia yn un o’n gwirfoddolwyr diweddaraf. Ymunodd â ni yn gynharach eleni.  Ar hyn o bryd, mae’n astudio hanes ac archaeoleg yn y brifysgol ac mae’n mwynhau’r profiad ymarferol a gaiff gyda Thîm y Tŷ a’r Casgliadau.  Y glob yn yr Ystafell Wythochrog yw ei hoff eitem hi.  Mae’n swatio yng nghornel yr ystafell erbyn hyn ond mae effeithiau’r golau a’r llu o ddwylo a fu’n cyffwrdd ag ef dros y blynyddoedd i’w gweld yn glir.  Dyma eitem sy’n dangos pa mor hanfodol yw ein gwaith cadwraeth a sut y gall monitro goleuni helpu i warchod pethau fel hyn.

Ffefryn Olivia, y glob.
Difrod goleuni a chyffwrdd mynych ar y glob yn yr Ystafell Wythochrog ym Mhlas Newydd.
Ffefryn Olivia, y glob.

Ar un adeg, roedd y Salŵn yn ystafell fyw gyfforddus lle câi teulu Ardalydd Môn eistedd a mwynhau cwmni ei gilydd.  Felly, mae hwn yn lle addas i gadw hoff eitem Julie sy’n gwirfoddoli gyda ni, sef penddelw efydd o’r Fonesig Marjorie Manners, Ardalyddes Môn. Celfyddyd a chrefftwaith y darn sy’n apelio at Julie.  Mae penddelw’r Fonesig Caroline Paget i’w weld yn yr ystafell hon hefyd.

Penddelw efydd Ardalyddes Môn, y Fonesig Marjorie.
Penddelw efydd o’r Fonesig Marjorie Manners, Ardalyddes Môn, yn y Salŵn ym Mhlas Newydd.
Penddelw efydd Ardalyddes Môn, y Fonesig Marjorie.

I fyny’r grisiau yn y llofftydd y mae'r eitem sydd wedi creu argraff ar Gaynor, sef jwg a basn ymolchi yn ystafell Ardalyddes Môn.  Mae’n dyddio o tua’r 1840au ac mae eirin gwlanog cain wedi’u paentio ar yr ochrau.

Manylion ar y jwg ymolchi yn ystafell wely Ardalyddes Môn.
Jwg addurnedig sy’n rhan o’r set yn ystafell ymolchi Ardalyddes Môn ym Mhlas Newydd.
Manylion ar y jwg ymolchi yn ystafell wely Ardalyddes Môn.

Eitemau mwy modern sydd wedi mynd â bryd un arall o’n gwirfoddolwyr, Irene, sef casgliad CDs y 7fed Ardalydd, sy’n dal yn rhan o’n casgliad.  Caiff y CDs hyn eu chwarae’n barhaus yn y Stydi gan ddod â’r ystafell yn fyw.  Mae Irene wrth ei bodd yn clywed y gerddoriaeth yn yr ystafell ac mae’n teimlo bod hynny’n cadw ysbryd yr ystafell yn fyw. 

Casgliad CDs y 7fed Ardalydd yn ei stydi.
Casgliad o CDs yn stydi’r 7fed Ardalydd ym Mhlas Newydd.
Casgliad CDs y 7fed Ardalydd yn ei stydi.

Mae gan wirfoddolwyr yr ardd eu hoff lecynnau hefyd ac maen nhw’n gwybod yn union ble i fynd i fwynhau golygfa wych ben bore.  Mae Susan yn dotio at y lliwiau yn yr Ardd Derasau, ynghyd ag ehangder a naws heddychlon gweddill yr ardd.  Mae Ruth wrth ei bodd â rhan uchaf y terasau ond mae’n well gan Christine y deras isaf, yn enwedig ar fore o wanwyn â’r gwlith yn dew ar y gwellt. 

Border poeth yr Ardd Derasau ym mis Mai.
Border poeth yr Ardd Derasau yn llawn tiwlipiaid ym mis Mai.
Border poeth yr Ardd Derasau ym mis Mai.

Os hoffech wybod mwy am wirfoddoli yma ym Mhlas Newydd neu ar Ynys Môn, gallwch gysylltu â Sarah, ein Rheolwr Gwirfoddoli a Chyfranogi ar sarah.worth@nationaltrust.org.uk