Andrew Williams

Livestock Ranger, Southwood Estate

Proffil
Andrew Williams - Livestock Ranger

Dewch i gwrdd â’n ceidwad da byw wrth iddo rannu ei syniadau gorau ar gyfer eich hymweliad â Fferm Southwood, a chynnig cipolwg ar natur ei waith a phwysigrwydd pori cadwraethol.

Our livestock ranger at Southwood Farm

Pa fath o waith yw eich swydd fel ceidwad da byw?

Fel ceidwad da byw 'sdim dau ddiwrnod yn debyg! Mae 'nghyfrifoldebe yn cwmpasu portffolio cefn gwlad ac arfordir yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, o Stad Southwood uwchlaw Niwgwl reit lan i Dir Comin Tyddewi.

Mae’n ardal llawn amrywiaeth i weithio ynddi, a 1,000 o erwau o dirwedd arfordirol a gweundiroedd yw fy swyddfa i. Fe ceidwad da byw, dwi’n gyfrifol am yrr yr Ymddiriedolaeth o Wartheg Duon Cymreig a Merlod Mynydd Cymreig yn Sir Benfro (gyrr o 70 i gyd); a sicrhau eu bod yn cael bwyd a gofal da.

Mae’r da byw yn greiddiol i’n cynllun pori cadwraethol; mae’r gwartheg a’r merlod yn mwynhau deiet o wair cyfoethog, ac yn eu tro mae nhw’n helpu cynnal y gweundir sy’n cefnogi planhigion a chreaduriaid eraill.

Dwi hefyd yn gweithio’n agos gyda ffermwyr tenant a phorwyr, ac os nad ydw i gyda’r gwartheg a’r merlod, gallwch ddod o hyd i fi yn cyflawni gwaith cynnal a chadw cefn gwlad. O ffensiau i gatiau, mae digonedd i gadw ceidwaid yn brysur tu fas!

Southwood yw ein fferm y plas yng Ngogledd Sir Benfro
Close-up of the Welsh Black Cattle

Beth y’ch chi’n ei fwynhau am weithio i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol?

Dwi’n falch iawn i weithio i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol mewn rôl gadwraethol mor allweddol. Fel ffarmwr ifanc sy’n teimlo’n angerddol am warchod cefn gwlad, mae’n gyfuniad delfrydol.

Trwy ddefnyddio dulliau ffermio sy’n gofalu am fyd natur, dwi’n gallu chwarae fy rhan yn gwarchod lleoedd arbennig fel tirweddau arfordirol a gweundiroedd am byth, i bawb. Mae’n dod â boddhad arbennig i fi i allu gofalu am safleoedd reit ar stepen y drws fan hyn yn Sir Benfro.

Oes gyda chi hoff fan ar hyd arfordir Sir Benfro?

Fy hoff le i yw Porth y Rhaw, sy’n nythu yng ngwaelod Cwm Nine Wells yn Sir Benfro. Man bach glan môr tawel yw e, yn ddelfrydol ar gyfer mynd am dro ar hyd yr arfordir a gwylio bywyd gwyllt; mae’r merlod yn pori’r cwm yma ac yn aml fe welwch chi frain coesgoch yn hedfan.

Tri syniad gorau Andy am bethau i’w gweld a’u gwneud ar Stad Southwood

  1. Ewch ar hyd llwybr y goedwig – Mae pawb sy’n dilyn y llwybr hwn yn dweud pa mor glou mae’n symud o’r arfordir a thir y fferm i goedwig ddigyfnewid, hudolus. Ewch yna ar adeg y clychau glas, tua Ebrill fel arfer.
  2. Mwynhewch yr olygfa o’r cae tu hwnt i faes parcio Maidenhall – golygfeydd ysgubol ar draws Bae San Ffraid ac, ar ddiwrnod braf, mor bell ag Ynys Gwales, tua naw milltir i ffwrdd. O’r cae mae’n bosib gweld tri o feddiannau eraill yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol; Arfordir Solfach, gan gynnwys Porth y Rhaw; Penrhyn Dewi gan gynnwys Carn Llidi; a’r Parc Ceirw yn Martin’s Haven.
  3. Dewch o hyd i’r groes Geltaidd – mae’n werth treulio rhai munudau yn chwilota am y groes Geltaidd sydd wedi ei gosod yn wal flaen un o adeiladau mas Southwood. 'Sneb yn gwybod tarddiad y groes, ond mae bryn ar y stad o’r enw Church Hill, ac mae’n bosib gweld amlinelliad eglwys yn y cae.
Ewch ar hyd llwybr y goedwig
Two walkers at Southwood Farm