Mai 2019 yn Stagbwll

Early purple orchids in flower above Broad Haven South

Mae mis prysur arall wedi pasio, gyda 2 ŵyl y banc, gŵyl a thrip prin i ffwrdd o Stagbwll i gymysgu gyda thrigolion cefn gwlad eraill yng Nghynhadledd Coetiroedd Cymru flynyddol yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

Ar wahân i’r cyfle i gwrdd â staff eraill yr Ymddiriedolaeth sydd fel arfer i’w gweld yn gweithio mewn coetiroedd, mae Cynhadledd Coetiroedd flynyddol Cymru hefyd yn gyfle gwych i ni ystyried yr hyn rydym yn ei wneud a chael ein hysbrydoli a dysgu gwersi gan eiddo eraill.

Ffensys, blodau a Gŵyl y Môr

Yn Fferm Gupton bu pawb yn brysur yn paratoi ar gyfer yr ail Ŵyl y Môr, lle roedd amrywiaeth o stondinau, gweithgareddau ac adloniant yn helpu i adrodd straeon pwysig am warchod ein cynefinoedd morol bregus.

O amgylch y fferm yn Gupton mae cyfoeth o fywyd gwyllt – mae blodau gwyllt fel y friallen Fair, y blodyn llefrith mawr a charpiog y gors wedi ymddangos yn y dolydd cors o gwmpas gwaelod y dyffryn.

O fwrw golwg yn y llwyni a blannwyd dros y gaeaf, maen nhw hefyd yn dangos arwyddion addawol o fywyd – mae’r rhan fwyaf o’r planhigion draenen ddu a draenen wen yn edrych yn iach ac yn barod i gynnig bwyd, lloches a choridorau i fywyd gwyllt.

Yn ôl yn Stagbwll, gwnaeth taith i’r Gwningar – i drwsio ffens o amgylch mordwll ar ben y clogwyn rhwng Barafundle a Phentir Stagbwll – roi’r cyfle i ni werthfawrogi’r carpedi o seren y gwanwyn sy’n addurno’r llecyn hwn. Dyma gefnder glas arfordirol clychau’r gog, sy’n llenwi ein coetiroedd ar yr un adeg o’r flwyddyn.

Crwydrwch ymhellach ar hyd yr arfordir ar yr adeg hon o’r flwyddyn ac fe welwch lawer o rywogaethau arfordirol arbenigol yn dechrau ymddangos. Ar y pentir uwchben De Broad Haven mae ambell i degeirian porffor a seren y gwanwyn i’w gweld yn gefndir i’r traeth islaw.

Fencing with a view
Rangers repairing fencing on the coast
Fencing with a view

Dau gi bach yn mynd i’r coed…

...i weld y cyfoeth o fywyd gwyllt sydd yng nghoetiroedd Stagbwll ar yr adeg hon o’r flwyddyn! Mae yma bili-palod a blodau gwyllt di-ri. 

Mae’r tua 5,000 o goed a blannwyd gennym yn 2015 yn gwneud yn dda, ond mae angen eu gwarchod rhag y mieri a fyddai’n eu tagu a’u gorchfygu heb ymyrraeth. Felly, rydym wedi dechrau ein tasg chwe-misol o dorri’n ofalus o gwmpas pob coeden – her a hanner i unrhyw strimiwr! 

Mae arolwg adar bridio diweddar yn Noc y Castell a Cheriton Bottom wedi datgelu niferoedd gwych o adar cyffredin y coetir fel y telor penddu a’r dryw, yn ogystal â’r dryw melyn cribog, y gnocell fraith fwyaf, y ditw cynffon-hir a dau bâr o’r gwybedog mannog.

Crwydrwch ein corneli gwyllt

Er bod hon yn adeg arbennig o’r flwyddyn i ymweld â’n traethau a’n llynnoedd, rydym hefyd yn lansio ffyrdd newydd cyffrous o ddarganfod Stagbwll ym mis Mai, wrth i lwybrau gweithgareddau’r goedwig gael eu lansio’n swyddogol fis yma.

Yn dechrau o’r maes parcio bach yn Noc y Castell, lle bydd ein map a’r arwydd newydd yn eich tywys i’r cyfeiriad cywir, rydym wedi creu pedwar llwybr newydd ag arwyddion o gwmpas y coedwigoedd.

Mae yma lwybr beicio mynydd i herio beicwyr canolradd. Mae’n 4 milltir o hyd ac yn defnyddio llwybrau a rennir a thrac a adeiladwyd yn arbennig ar y pwrpas hwn. Mae’n goron ar bum mlynedd o waith caled a chefnogaeth gan ein gwirfoddolwyr a grwpiau gwyliau gwaith.

Rydym hefyd wedi creu dau lwybr rhedeg byr. Gallwch eu rhedeg ar eu pen eu hunain neu eu cyfuno i greu dolen hirach, neu eu cysylltu â’r milltiroedd o lwybrau eraill drwy’r coed.

Yn olaf, mae’r llwybr antur i’r teulu yn opsiwn gwahanol i ddiwrnod ar y traeth, gyda gweithgareddau hunan-dywys fel chwilota am fwystfilod bach ac adeiladu den, sy’n annog chwarae gwyllt ar hyd y daith.