Mawrth 2019 yn Stagbwll

A close-up of a new tree planted at Stackpole

Yn ystod y mis d’wetha’ ry’n ni wedi bwrw mla’n gyda’n gwaith coedwigo yn Stagbwll, gan roi un ymdrech fawr mewn i bethe cyn i’r gwanwyn gyrraedd go iawn. ʼSdim dowt bod newid yn yr awyr, ac mae gweld dail yn ymagor ac arogl garlleg gwyllt yn atgoffad parhaol o hyn.

Beth sy’ wedi bod yn digwydd yn y coedlannau?

Wrth dynnu mas yr olaf o’r boncyffion ar ôl teneuo’r coed coniffer, ry’n ni’n dilyn tu ôl, ein rhawiau a choed ifanc yn ein dwylo er mwyn plannu’r genhedlaeth nesaf o goed fydd yn dod i lenwi’r llawr a thyfu maes o law i fod yn ganopi newydd.

Y mis yma fe dderbynion ni rodd hael o goed trwy brosiect Coedwig Tri Deg Erw Gŵyl y Gelli, sef prosiect ar y cyd rhwng y Woodland Trust a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol i nodi 30 mlwyddiant Gŵyl y Gelli yn 2017.

Y tîm yn brysur yn plannu yn Fferm Gupton
Rangers planting trees at Gupton Farm
Y tîm yn brysur yn plannu yn Fferm Gupton

Plannu coed ac arwyddion y gwanwyn ar Fferm Gupton

Ry’n ni wedi plannu coed y tu hwnt i ffiniau’r coetiroedd, i greu llechweddau newydd a mannau cysgodol ar ffiniau a chorneli anghofiedig Fferm Gupton.

Bydd rhaid i’r coed ifanc fod yn eitha’ gwydn i oroesi fan hyn, wrth wynebu traeth Freshwater West a’r Iwerydd tu hwnt. Ond er y bydd eu tyfiant yn cael ei rwystro gan y tywydd gydag amser, fe fyddan nhw dal yn darparu bwyd a chysgod i fywyd gwyllt ar y fferm, a bydd y rhwydwaith sydd gyda ni mewn golwg yn creu ffyrdd o fudo ar draws y dirwedd.

Gyda chân yr hedydd daeth diwedd y gaeaf ar Fferm Gupton, a daw trefn pori’r gaeaf i’w therfyn hefyd. Mae’r defaid wedi neu joben dda o bori caeau porfa’r twyni, gan docio tyfiant cynnar planhigion mwy ymwthgar megis dail tafol, danadl poethion a’r benfelen (neu’r ragwrt), gan ganiatáu gofod tyfu i rai o’n planhigion mwy anarferol. 

Cyn i’r mamogiaid ddod oddi ar dir y fferm ganwyd cwpwl o wyn bach lwcus – un ar y llwybr i’r traeth – golygfa fach eitha neis i dechrau eich bywyd! Yn y cyfamser ar gaeau’r cnydau, mae gwaith yn mynd mla’n i droi y tir yn barod i hau y cnwd barlys.

Golygfeydd tymhorol

Nôl i goedwigoedd y stad, a da gweld llwyddiant y gwaith ʼnethon ni yn gynharach yn y gaeaf a thros y blynydde diwetha. Mae wastad yn codi calon i weld clychau’r gog, garlleg gwyllt a lili wen fach yn llewyrchu o gwmpas stwmpie coed sy’n dechrau ail-dyfu ar ôl cael eu torri mis Hydref diwethaf fel rhan o’r gwaith rheoli yn Castle Dock.

ʼSai byth yn blino ar weld coed newydd yn dod i’w dail – y fedwen a’r oestrwydden gynta’, a cyll a chastan yn glou ar eu cwt.

Felly, wrth glymu lan gwaith y gaeaf a chymryd stoc o waith y tymor sy’n bennu nawr, ry’n ni’n edrych mla’n at amser gwyrddach i ddod wrth i ni roi dwstad bach i’r torrwr porfa, glanhau a phaentio’r arwyddion a llenwi tylle yn yr hewlydd.

Cadwch lygad mas ym mis Ebrill ar gyfer môr o arlleg gwyllt gwyn yn rhan isaf Coedwig Lodge Park – mae fy hoff ddarn i yn ʼmestyn o’r Ardd Furiog lawr i’r hen dŷ rhew – neu’r carped o glychau’r gog glas uwchben y maes parcio yn Castle Dock.

Clychau’r gog yn dechrau dod i’w blodau
Close-up of bluebells
Clychau’r gog yn dechrau dod i’w blodau