Stad Cleidda

Parcdir Stad Cleidda, Sir Fynwy

Mae Stad Cleidda yn Sir Fynwy yn barc tirluniedig clasurol o’r 18fed ganrif sy’n cyfuno pensaernïaeth, golygfeydd ysgubol godidog a chefn gwlad tawel mewn awyrgylch digyfnewid.

Lleolir Cleidda i’r dwyrain o dref farchnad y Fenni lle mae ochrau serth y cwm yn ildio i dirwedd fwy llydan a gwastad.

Yn wreiddiol fe’i hadeiladwyd gan ddefnyddio arian o’r meysydd glo a’r gweithfeydd haearn yn y cymoedd cyfagos ac mae’n cynnwys tŷ mawr, gerddi, bythynnod, ffermydd a pharcdir.

Tŷ Cleidda

Mae Tŷ Cleidda yn adeilad rhestredig Gradd 1. Fe’i hailadeiladwyd yn yr arddull Roegaidd glasurol yn y 1830au gan y pensaer Edward Haycock. Mae’n fwy na thebyg mai hwn yw’r tŷ ‘arddull Roegaidd’ olaf yng Nghymru.

Mae’r tu allan sgwâr, sydd â wyneb carreg nadd, yn agor i’r ystafell fwyaf trawiadol yn y tŷ – y cyntedd. Mae’n hirgrwn ei siâp ac mae ganddo nenfwd ceugrwm a gynhelir gan saith piler Tysgaidd wedi’u paentio i efelychu marmor melyn.

Mae ail gyntedd y tu hwnt i hwn, gydag ystafell ar y ddwy ochr, ac mae grisffordd gantilifrog yn arwain i oriel ar y llawr cyntaf; mae  hon yn rhedeg yr holl ffordd o gwmpas pedair ochr neuadd sgwâr.

Castell Cleidda

Ystyrir Castell Cleidda fel un o ffoldai nodedig y 18fed ganrif yng Nghymru.

Fe’i dyluniwyd gan John Davenport ac fe’i hadeiladwyd yn 1790 gan William Jones o Dŷ Cleidda. Adeiladodd y castell fel cofeb i’w wraig ddiweddar Elizabeth, yr olaf i farw o blith plant Syr William Morgan o Dŷ Tredegar, gyda’r diben o ‘ddod â llonyddwch meddwl i un a ddioddefodd cymaint wrth golli gwraig hynod ragorol’.

Mae’r ffoldy’n sefyll ar ben Bryn Cleidda, wrth ymyl clwstwr o hen goed castanwydd. Ar hyn o bryd mae o dan ofal Ymddiriedolaeth Landmark.

Gaf i fynd mewn?

Ar hyn o bryd mae pobl yn byw yn y tŷ ac nid yw’r tenantiaid yn ei agor i unigolion. Fodd bynnag, byddwn yn ceisio gwneud trefniadau i sicrhau mynediad i grwpiau treftadaeth a chadwraeth, os yw hynny’n bosibl. Cysylltwch â ni i drefnu apwyntiad.

Gallwch grwydro’r parcdir drwy gydol y flwyddyn, ac mae llwybr dymunol ar hyd Afon Wysg sy’n golygu y cewch ddiwrnod gwych allan.