Taith gerdded cefnen Rhosili, Hillend a’r traeth

Llwybr cerdded

Cerddwch i'r man uchaf ar benrhyn Gŵyr i weld y golygfeydd a chrwydro drwy dirwedd hynafol, cyn disgyn i lawr i un o draethau enwocaf Cymru. Yr hydref yma, mwynhewch weld un ffrwydrad olaf o liw wrth i'r rhostir ar Gefnen Rhosili ailfywiogi ar ddechrau mis Medi.

Rhostir lliwgar yn Rhosili, Gwyr

Map

Map route for Rhossili Down, Hillend and beach walk

Dechrau:

Siop yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Rhosili, cyfeirnod grid: SS414881

1

Dechreuwch wrth yr arhosfan bws. Dilynwch y llwybr wrth iddo droi i’r chwith tuag at y fynwent a heibio i Eglwys y Santes Fair. Adeiladwyd yr eglwys yn y 12fed/13eg ganrif. Chwiliwch am fedd dienw’r morwr yng nghornel y fynwent. Wrth y gyffordd gyda’r lôn garegog ewch i’r chwith ac ymlaen ar hyd y lôn hon nes i chi gyrraedd gât sydd ag arwydd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am Gefnen Rhosili arni.

2

Ewch ymlaen i fyny’n bryn drwy’r rhostir. Mae’r llwybr yn serth felly cymerwch saib ar y ffordd. Os edrychwch chi nôl tuag at bentref Rhosili gallwch weld system caeau cul canoloesol y Vile ar y pentir. Ar ôl dadflino, gwnewch eich ffordd i ben y gefnen.

3

Daliwch ati i ddilyn y prif lwybr ar hyd y gefnen. Mae’r tŵr carreg yn nodi’r man uchaf ar benrhyn Gŵyr, ac yma hefyd mae safle carnedd o’r Oes Efydd a adeiladwyd tua phedair mil o flynyddoedd yn ôl. Wrth i chi barhau ar hyd llwybr y grib byddwch yn mynd heibio i olion siambr gladdu o Oes y Cerrig o’r enw Sweynes Howes.

Darllen mwy

4

Llystyfiant rhostir, yn bennaf, fydd o gylch eich traead wrth i chi gerdded ar hyd y grib. Mae lliwiau godidog o binc a phorffor i’w gweld yma ar ddiwedd yr haf. Yn is lawr y llethr, ar yr ochr dde, mae ardaloedd o rostir gwlyb.

Darllen mwy

5

Wrth i chi gyrraedd hanner ffordd ar draws y gefnen fe welwch chi olion gorsaf radar o’r Ail Ryfel Byd o’ch blaen. Ewch ymlaen ac i fyny’r llethr ar yr ochr bellaf. Adeiladwyd yr orsaf radar er mwyn gallu rhoi rhybudd cynnar i Abertawe am fygythiad awyrennau bomio’r Almaen.

6

O’r fan hon mae’r llwybr yn disgyn yn serth tuag at faes gwersylla Hillend. Ewch mewn i’r safle ac yn syth heibio i Gaffi Eddie a throi i’r chwith ar y traeth. Rydych chi tua hanner ffordd nawr ac efallai dyma’r cyfle perffaith am baned o de a gorffwyso’ch traed.

7

Trowch i’r chwith at y traeth a throi nôl tuag at Rosili. Mae’r clogwyn mwdlyd, sydd ar eich llaw chwith, yn olion rhewlifol a elwir yn deras priddlif. Bob tro y byddai’r iâ yn toddi rhywfaint, byddai pridd yn llithro oddi ar gefnen Rhosili ; dros amser tyfodd hwn yn bentwr uchel, sydd i’w weld yma heddiw. Wrth i chi gerdded, edrychwch a welwch chi weddillion llong yr Helvetia, a ddrylliwyd ar y traeth yn 1887, wrth gario llwyth o goed.

Darllen mwy

8

Unwaith i chi basio’r Helvetia, chwiliwch am waelod y grisiau ar y chwith i chi, gan mai dyma’r ffordd nôl i bentref Rhosili. Mae’r grisiau’n serth ac mae’n wrth chweil cymryd seibiant ar un o’r meinciau sydd ar ochr y llwybr er mwyn edmygu’r olygfa dros y traeth a draw tua at Gaerfyrddin a de Sir Benfro.

9

Ar ben y llwybr trowch i’r dde, tuag at y maes parcio a siop yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol neu gallwch fynd am bryd o fwyd i un o’r caffis neu’r siopau te niferus yn y pentref.

Diwedd:

Rhosili, cyfeirnod grid: SS414881

Rydych wedi cyrraedd

Yn dilyn y daith ar ffôn symudol neu dabled? Rhannwch eich profiad.

Taith gerdded cefnen Rhosili, Hillend a’r traeth

Tirwedd

Cau

Byddwch yn croesi pob math o dir ar y daith, gan gynnwys llwybrau serth ac anwastad, traeth tywodlyd a grisiau serth tuag at y diwedd. Caniateir cŵn, cyn belled â’u bod yn cael eu cadw dan reolaeth. Mae da byw yma drwy gydol y flwyddyn.
 

Taith gerdded cefnen Rhosili, Hillend a’r traeth

Cysylltwch â ni

Cau
Taith gerdded cefnen Rhosili, Hillend a’r traeth

Sut i gyrraedd yma

Cau
Cyfeiriad
Rhossili, Swansea
Ar drên

Dewch i ffwrdd yn Abertawe a dal bws i'r orsaf fysiau. 

Ar y ffordd

O Abertawe (C42) dilynwch y A483 i ddinas Abertawe, ac yna ar hyd yr A4067. Yn Black Pill, trowch i'r B4436. Ym Mhennard trowch i'r dde a pharhau ar y B4436, cyn troi i'r chwith i'r A4118. Yn Scurlage, dilynwch y B4247 i Rosili.

O Abertawe (C47) dilynwch yr A483 ac yna yr A484, gan droi i'r chwith i Dregŵyr. Wrth y goleuadau traffig ewch ar y B4295 i Lanrhidian. Yna ewch ar y B4271 dilyn yr arwyddion i Reynoldston. Ewch yn eich blaen at yr A4118 a throi i'r dde. Yn Scurlage, dilynwch y B4247 i Rosili.

Ar droed

Mae Rhosili wedi ei lleoli ar Lwybr Arfordir Cymru ac ar ben draw Llwybr Gŵyr. 

Ar fws

Mae gwasanaethau rheolaidd yn cysylltu Abertawe â Rhosili. (Dydd Llun-Sadwrn, Dydd Sul (gwasanaeth yn yr haf yn unig). Gwasanaeth 118/119 (NAT) a 114 (First Cymru ar Ddydd Sul). Mae gwasanaethau ychwanegol yn cysylltu rhannau tawelach o benrhyn Gŵyr gyda'r 118 a'r 116 (gwasanaeth Abertawe-Gogledd Gŵyr). 

Ar feic

Dilynwch Lwybr Beicio Cenedlaethol 04 o Abertawe neu Dregŵyr i Gilâ Uchaf. Yna newidiwch i'r A4118 i Scurlage, ac yna ymuno â'r B4247 i Rosili. Nodwch fod ffyrdd Gŵyr yn gallu bod yn brysur iawn ac nad ydyn nhw'n addas i seiclo gyda'r teulu.

Taith gerdded cefnen Rhosili, Hillend a’r traeth

Cyfleusterau a mynediad

Cau
  • Toiledau - rhwng y maes parcio a siop yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
  • Caffi - yn y pentref (nid un yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol)
  • Siop - cynnyrch lleol
  • Tafarn - ar gael gyferbyn â’r maes parcio (nid un yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol)