Gwaith adnewyddu yn dechrau ar goetir y parc

Llwybr y goedwig yn Nhŷ Tredegar

Ymunodd criw o wirfoddolwyr â’n garddwyr wythnos yma i ddechrau ar y dasg enfawr o blannu mwy na 500 o goed newydd yn y coetir.

Dros y 5 mlynedd ddiwethaf, mae gwella cyflwr a bioamrywiaeth ein coed wedi bod yn flaenoriaeth allweddol o dan ein cynllun rheoli coetir.

Drwy gynyddu nifer y rhywogaethau yn y coetir rydym yn gobeithio gwarchod yr ardal rhag newid yn yr hinsawdd a chlefydau.

Mae Phytophthora ramorum (a all achosi marwolaeth sydyn y deri) a’r clefyd coed ynn wedi’u canfod yn rhai o’n coed a’n llwyni dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf. Cafodd camau cadarn eu cymryd i reoli’r clefydau hyn cyn i’r coed ifanc newydd gael eu plannu – ond mae’r bygythiad o glefydau o’r fath yn parhau’n uchel ac mae’r archwiliadau iechyd sy’n parhau i gael eu cynnal yn hanfodol.

Mae ein coetir wedi bod yn llawn pefrwydd Sitka a ffynidwydd ers 80 mlynedd. Mae’r sefyllfa ungnwd hon wedi arwain at ddifrod eang gan rywogaethau ymledol a chlefyd – nid yw’n cynnig yr amrywiaeth o gynefinoedd sydd ei hangen i alluogi bywyd gwyllt arall i lwyddo.

Polion yn cael eu rhoi yn y tir i gefnogi'r glasbrennau llai
Polion yn cael eu rhoi yn y tir i gefnogi'r glasbrennau llai
Polion yn cael eu rhoi yn y tir i gefnogi'r glasbrennau llai

Mae’r fasarnen fach, y ddraenen wen, y goeden geirios, y fedwen arian, y dderwen a’r ffawydden ymysg y coed sydd wedi’u plannu dros yr ychydig ddiwrnodau diwethaf. Mae amrywiaeth ehangach o rywogaethau yn lleihau’r siawns o haint gan unrhyw glefyd. Bydd cynyddu amrywiaeth strwythurol ein coed hefyd yn cynyddu nifer y microgynefinoedd, lle gall fflora a bywyd gwyllt llai ffynnu.

Rydym yn gobeithio gweld cynnydd yn nifer y mamaliaid bach a phryfed ac amrywiaeth well o adar hefyd i ychwanegu at y crehyrod, yr elyrch, ieir bach y dŵr a’r cwtieir sydd eisoes wedi ymgartrefu o gwmpas y glannau.

Ni fyddai’r cam cyntaf o’r gwaith datblygu wedi bod yn bosib heb gefnogaeth prif noddwyr yr Ymddiriedolaeth, yn ogystal â Chlwb Rotari Machen, a brynodd bron i 100 o goed gan Coed Cadw i ni eu plannu.

Cymru yw un o’r gwledydd lleiaf coediog yn Ewrop ac rydym yn benderfynol o ofalu am ein coetir bach ond hanfodol. Ar ôl i’r coed ifanc newydd ymwreiddio, byddwn yn ceisio datblygu’r ardal goediog yn ei chyfanrwydd, gan sicrhau profiad lliwgar, hygyrch i bawb.