Dod ag Oes Y Tuduriaid yn fyw

Lle tân cegin Tŷ y Masnachwr Tuduraidd

Tan nawr, ry’n ni wedi addurno a dodrefnu Tŷ’r Masnachwr Tuduraidd i adlewyrchu gwahanol gyfnodau mewn hanes, ond nawr ry’n ni am ei ddangos fel y byddai wedi edrych, o bosib, yn anterth dyddiau Dinbych-y-Pysgod.

Rhyfeloedd y Rhosynnau a’r Brenin Harri VII

Roedd y flwyddyn 1500 yn gyfnod cyffrous iawn yn Ninbych-y-Pysgod. Roedd masnachu morwrol prysur yn y porthladd gyda Gorllewin Lloegr a Sbaen a Phortiwgal. Wedi i’r Lancastriaid ennill Rhyfeloedd y Rhosynnau yn 1485, daeth Harri Tudur yn Harri VII, Brenin Lloegr. Roedd ewythr Harri, sef Jasper Tudor, Iarll Penfro, yn ddyn o gryn ddylanwad a Sir Benfro oedd canolfan ei rym. Buddsoddodd yn helaeth i atgyfnerthu muriau amddiffynnol Dinbych-y-Pysgod yn y 1450au yn erbyn ymosodiadau gan yr Iorciaid.

Y masnachwr a’i deulu

Yn y cyfnod hwn, mae’n debyg y byddai siop yn ffrynt y tŷ gan y masnachwr a oedd yn byw yma yn Ninbych-y-Pysgod.  Byddai’r siop wedi wynebu’r stryd, gan werthu nwyddau megis brethyn gwlân, glo môr, finegr, potiau a sbeisys – y cyfan yn cael eu masnachu drwy’r porthladd.

Yng nghefn y tŷ, byddai cegin a thân mawr agored yn ei ganol. Byddai’r teulu wedi byw ar y llawr cyntaf yn bennaf, a chysgu yn y llofft uwchben.

Y prosiect adfer

Er mwyn helpu datblygu’r prosiect hwn fe gomisiynon ni Dr Charles Kightly, arbenigwr mewn tu mewn tai hanesyddol, i gyflwyno cynigion ar gyfer y tŷ.

Ymhlith ei argymhellion oedd:

  • Cynnwys atgynhyrchiadau o gelfi Tuduraidd wedi eu paentio’n llachar
  • Hongian lliain lliwgar ar y waliau
  • Gwerthu nwyddau allai fod wedi eu gwerthu gan fasnachwr Tuduraidd
  • Twtio’r ardd a’i llenwi â pherlysiau Tuduraidd defnyddiol
  • Addurno’r tŷ ag eitemau fyddai wedi eu defnyddio gan deulu Tuduraidd

Tŷ byw

Mae’r holl waith yma bellach yn rhoi cipolwg i ymwelwyr ar fywyd teuluol yn Ninbych-y-Pysgod yn Oes y Tuduriaid. Mae staff y tŷ a gwirfoddolwyr yn cynnig gweithgareddau i roi blas o fywyd y 15ed ganrif, er enghraifft gwisgo mewn dillad Tuduraidd; mae’n nhw hefyd yn gweithio gyda phlant o ysgolion lleol ac yn cynnal digwyddiadau traddodiadol Tuduraidd