Gwirfoddolwch gyda ni
Chwiliwch am gyfleoedd gwirfoddoli, neu cofrestrwch eich diddordeb gyda Bannau Brycheiniog.
Prosiect
Y Bannau’n Cysylltu Natur: Tirwedd i natur a phobl
- Wedi'i ddiweddaru ddiwethaf:
- 20 Ebrill 2026
Prosiect tair blynedd yw Y Bannau'n Cysylltu Natur sydd â'r nod o drawsnewid canol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn dirwedd fywiog a gwydn sy'n gyfoethog o ran natur. Drwy'r prosiect hwn, sydd wedi ei ariannu gan y Rhaglen Rhwydweithiau Natur a'i ddarparu gan y Gronfa Dreftadaeth ar ran Llywodraeth Cymru, byddwn yn adfer bioamrywiaeth ar raddfa enfawr, gan greu dyfodol mwy gwydn i natur a phobl.
Cefndir y prosiect
Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yw un o dirweddau mwyaf gwerthfawr Cymru, ond fel sawl lle yn y DU, mae natur yn y fan hon yn prinhau ar raddfa frawychus.
Rydym yn bwriadu mynd i'r afael â'r dirywiad hwn drwy adfer 500 hectar (1236 erw) o gynefinoedd sy'n gyfoeth o fywyd gwyllt ar draws 7 safle o fewn y Parc Cenedlaethol. Drwy ailgysylltu ecosystemau darniog a gwella amodau er mwyn i rywogaethau ffynnu, rydym eisiau creu model enghreifftiol ar gyfer adfer byd natur.
Creu etifeddiaeth gyffredin
Yn ogystal ag adfer natur, rydym yn creu cyfleoedd i bobl gysylltu â hi. Byddwn yn ymgysylltu â phobl ifanc, ffermwyr lleol a chymunedau, yn cynnig cyfleoedd hyfforddi a gwirfoddoli i bobl o bob cefndir ac yn cydweithio â phartneriaid gan gynnwys ysgolion a cholegau lleol, Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog (APCBB), Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), Ymddiriedolaeth St Giles, a'r system gyfiawnder.
Bydd ein hetifeddiaeth gyffredin yn dirwedd sy'n gyfoethog o ran natur ac yn gatalydd ar gyfer adfer byd natur ar draws Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, a gynhelir gan y bobl sy'n byw ynddo, yn gweithio ynddo ac yn gofalu amdano.
Yr hyn fyddwn ni'n ei wneud
-
Adfer ac ailgysylltu cynefinoedd darniog, yn cynnwys Safleoedd o ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) a Gwarchodfa Natur Genedlaethol (GNG).
-
Gwella cynefinoedd fel dolydd a phorfeydd brwyn ac ymylon coed pori, rheoli prysgoed a sefydlu gwrychoedd a choed.
-
Creu Hwb Sgiliau pwrpasol yn Nhŷ Mawr ar gyfer hyfforddiant ymarferol mewn sgiliau cefn gwlad a chadwraeth i dros 2500 o unigolion.
-
Creu meithrinfa goed a meithrinfa mwsogl sffagnwm i gynhyrchu planhigion a hadau â tharddiad lleol.
-
Gwarchod bywyd gwyllt drwy ddiogelu clwyd hysbys ar gyfer ystlumod pedol lleiaf a chyfoethogi cynefinoedd ar gyfer rhywogaethau eraill yn cynnwys bele'r coed, llygoden ddŵr, pathew, ehedydd, a glöyn byw brith y gors.
-
Hyfforddi tîm o wirfoddolwyr i fonitro'r ecoleg ar draws y rhwydwaith o safleoedd fel bod modd i ni weld sut mae natur yn adfer.
-
Ymgysylltu â chymunedau â thrigolion lleol i gynnig cyfleoedd gwirfoddoli a galluogi cysylltiad â byd natur ar eu carreg drws.
-
Cyflwyno pori cadwraeth gyda gwartheg yn defnyddio coleri GPS.
-
Atgyweirio nodweddion treftadaeth, fel waliau cerrig sych a cheuffordd hanesyddol.
Rhwydwaith o safleoedd
Mae ardaloedd y prosiect, a ddewiswyd am eu potensial i gael eu trawsnewid a'u huno er lles natur, yn cynnwys llethrau ucheldir Cwm Gwdi, dyffrynnoedd coediog Cwm Sere a Chwm Oergwm, glaswelltiroedd corsiog yng Nghoelbren a dolydd Fferm Tŷ Mawr.
Hwb Sgiliau yn Nhŷ Mawr
Wedi'i lleoli nepell o Aberhonddu, mae Fferm Tŷ Mawr wrth wraidd y prosiect trawsnewidiol hwn. Pan ddychwelwyd y fferm i'n gofal yn 2023, roedd yn gyfle i ni roi cynnig ar rywbeth newydd.
A hithau'n swatio yn Nghwm Tarell uchaf islaw Pen y Fan, mae'r fferm yn gyfuniad o gynefinoedd glaswelltir, coetir, gwrychoedd ac afondir. Mae adeiladau cynharaf y fferm yn dyddio'n ôl i'r 17eg ganrif, gyda llwybrau hynafol a waliau cerrig sych traddodiadol i'w cael ar hyd a lled y dyffryn hanesyddol.
Yma byddwn yn sefydlu Hwb Sgiliau ar gyfer cadwraeth ymarferol ac ymgysylltiad cymunedol. Byddwn yn cynnig hyfforddiant ymarferol mewn sgiliau cefn gwlad i dros 2,500 o bobl, gan greu rhwydwaith o unigolion sy'n gallu helpu i ofalu am y dirwedd hon ymhell i'r dyfodol.
Cymerwch ran
Rydym yn cynnig amrywiaeth o gyfleoedd i gysylltu â natur a helpu i'w hadfer ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog:
-
Bod yn wirfoddolwr cadwraeth a chymryd rhan mewn sesiwn wirfoddoli untro neu reolaidd i helpu'r tîm ceidwaid gyda gwaith ymarferol.
-
Ymweld â'r fferm gyda grŵp ysgol, coleg, addysg neu gymunedol a dysgu mwy am ei hanes, ei bywyd gwyllt a'n gwaith.
-
Mynychu digwyddiad sy'n helpu i fonitro adferiad y fflora a'r ffawna neu fynychu diwrnod hyfforddiant mewn sgiliau cefn gwlad dan arweiniad ceidwad.
-
Trefnu diwrnod adeiladu tîm corfforaethol a threulio'r diwrnod yn yr awyr agored yn helpu i adfer byd natur.
Os oes gennych ddiddordeb mewn unrhyw rai o'r cyfleoedd uchod neu os ydych yn awyddus i gael gwybod mwy, anfonwch e-bost atom drwy TyMawrBrecon@nationaltrust.org.uk
Diolch i'n cyllidwyr
#NNF4 Mae prosiect Y Bannau'n Cysylltu Natur / Beacons Connecting Nature yn cael ei gefnogi gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol. Gyda chyllid o £971,888 drwy'r Gronfa Rhwydweithiau Natur, mae'r prosiect hwn yn rhan o ymdrech ehangach i gyflymu adferiad byd natur ledled Cymru.
Ein partneriaid
Ariennir y prosiect yma gan y Rhaglen Rhwydweithiau Natur. Mae'n cael ei ddarparu gan y Gronfa Treftadaeth, ar ran Llywodraeth Cymru.
Bannau Brycheiniog
Dewch i archwilio tirwedd amrywiol Bannau Brycheiniog
Crwydro Pen y Fan a Chorn Du
Anelwch am yr entrychion wrth i chi ddringo Pen y Fan a Chorn Du, y ddau gopa uchaf yn ne Prydain. Mae ffurf y grib yn un o’r golygfeydd mwyaf adnabyddus yn y DU. Darganfyddwch lwybrau cerdded a golygfeydd gwyllt godidog yng nghrombil anghysbell Bannau Brycheiniog.
