Y Gwesty Dirwest a Mudiad y Suffragists

Ystafell wely Suffragist yn Nhŷ Aberconwy yng Nghonwy

Eleni, mae’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn tynnu sylw at hanes menywod ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon gydag arddangosiadau Menywod a Grym. Bu gan Dŷ Aberconwy ran fechan ond pwysig i’w chwarae yn yr hanes a byddwn yn cofio hynny yn 2018.

Rhan fechan i’w chwarae

Ledled Prydain, mae rhai o leoedd arbennig yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi bod yn cofio bod canmlwyddiant y ddeddf fyddai’n arwain at roi’r bleidlais i fenywod.

Bu gan Dŷ Aberconwy ran fechan ond arwyddocaol i’w chwarae yng ngweithgareddau suffragists diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau’r ugeinfed ganrif.    Yn y cyfnod hwn, roedd Tŷ Aberconwy yn westy dirwest.  Roedd yn boblogaidd gyda menywod a fyddai’n teimlo’n anghyfforddus yn lletya yn nhafarndai arferol Conwy. Byddai’r menywod yn mwynhau croeso mwy sydêt yn y gwesty dirwest.  Roedd y mudiad dirwest yn ceisio cael pobl i yfed llai o alcohol ac roedd hynny’n apelio at fenywod a oedd yn teithio ar eu pen eu hunain neu gyda menywod eraill.

Ym mis Mai 1909, cynhaliodd cell Llandudno o Fudiad y Suffragists gyfarfod yng ngwesty dirwest Tŷ Aberconwy er mwyn ceisio denu cefnogaeth i gydraddoldeb gwleidyddol i fenywod yn yr ardal.   Nid oedd mudiadau’r Suffragists na’r Suffragettes yn boblogaidd yn y cylch ar y pryd ond roedd y menywod a ddaeth i’r cyfarfod yn benderfynol o gael y maen i’r wal.

Nodi can mlynedd ers pasio’r Ddeddf

 

Er mwyn dathlu’r hyn a gyflawnwyd a’r rhan a chwaraewyd gan y merched arloesol hyn gan mlynedd yn ôl, mae’r ystafell wely wedi’i chyflwyno fel llofft menyw a fyddai’n aros yn y gwesty dirwest yn y cyfnod hwn.  Mae ein gwirfoddolwyr wedi ail-greu sash a het, yn lliwiau’r mudiad ‘Pleidleisiau i Fenywod’ sef porffor, gwyn a gwyrdd.

Sash wedi’i frodio â llaw, wedi’i ail-greu gan un o’n gwirfoddolwyr dawnus
Manylyn agos o’r sash ‘Votes for Women’ a frodiwyd â llaw, sydd i’w weld yn yr ystafell wely
Sash wedi’i frodio â llaw, wedi’i ail-greu gan un o’n gwirfoddolwyr dawnus

Cymerwch gam yn ôl mewn amser ac ymweld ag adeilad hanesyddol a chwaraeodd ran fach yn ennyn gobaith a chefnogaeth ymhlith mudiad y Suffragists wrth iddynt ymdrechu i sicrhau'r bleidlais i fenywod a cham hanfodol ymlaen tuag at gydraddoldeb.