Stori ‘Bugeiles Eryri’ i’w ddarlledu ar BBC One

Datganiad i'r wasg
Young Farmer, Teleri Fielden and her sheep dog stand on a craggy snow sprinkled outcrop overlooking Llyndy Isaf farm and Llyn Dinas lake.
Cyhoeddwyd : 03 Aug 2018

Dangosir y rhaglen nos Lun 13 Awst am 7.30pm fel rhan o gasgliad rhaglenni ‘Our Lives’ ar BBC One. Bydd y rhaglen yn dilyn stori’r ffarmwraig ifanc, Teleri Fielden, na chafodd ei magu ar fferm, wrth iddi ddysgu ei chrefft yn ystod ei blwyddyn gyntaf yn rheoli fferm fynydd heriol o eiddo’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn Eryri.

Mae’r rhaglen ddifyr hanner awr yn dangos uchafbwyntiau ac isafbwyntiau Teleri ar fferm Llyndy Isaf ac mae’n ei dilyn trwy ei blwyddyn gyntaf yn rheoli’r fferm 600 erw. Bydd yn rhannu ei thaith trwy ddiffyg cwsg y tymor wyna a’r gwaith o ddysgu ei chi defaid ifanc, Roy, i grynhoi’r defaid, ac fe’i gwelwn yn dysgu am effaith pori gofalus ar blanhigion a chynefinoedd llygod pengrwn y dŵr. Byddwn yn dilyn stori Teleri bob cam o’r ffordd trwy'r flwyddyn amaethyddol.

Dywedodd Teleri, 27 oed, o Feifod, Powys, “Mae wedi bod yn gorwynt o flwyddyn. Dwi’n dal yn methu credu fy mod i’n byw ac yn gweithio mewn lle mor rhyfeddol â Llyndy Isaf. Mae tîm yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yn enwedig bugeiliaid fferm Hafod y Llan, wedi bod yn ffynhonnell wych o wybodaeth ac yn amyneddgar iawn. Mae Roy, fy nghi defaid, a minnau wedi dysgu cymaint.”

Esboniodd Teleri, “Ches i ddim o fy magu ar fferm, ac felly mae tasgau sy’n ail natur i blant ffermydd yn eithaf newydd i mi ac yn gallu bod yn dipyn o her.”

Sefydlwyd yr ysgoloriaeth flynyddol yn 2012 gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol mewn partneriaeth â Chlybiau Ffermwyr Ifanc (CffI) Cymru, i roi hwb i’r genhedlaeth nesaf o ffermwyr trwy helpu ffermwyr ifanc i gael profiad ymarferol o reoli fferm sy’n cael ei ffermio er lles natur, gyda chyfuniad o ddefaid a gwartheg. Teleri oedd y pumed ysgolor ffermio yn Llyndy Isaf pan gyrhaeddodd ym mis Medi 2017 a bu’n rhaid iddi addasu’n gyflym i fywyd y fferm a heriau’r gaeaf hir a chaled.

Esboniodd Rheolwr Fferm Hafod y Llan a mentor yr ysgolorion, Arwyn Owen, “Rydan ni’n rhoi pwyslais cryf ar hyfforddiant ond mae hefyd yn sefyllfa unigryw gan fod yr ysgolor yn rhan o dîm yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac yn gallu galw ar arbenigedd yr ecolegydd neu gysgodi bugeiliaid profiadol.

Ers iddi gyrraedd y fferm, pasiodd Teleri ei phrawf gyrru trelar a chafodd ei henwebu’n Ffermwraig y Flwyddyn Cymru. Mae wedi gweithio’n galed iawn i fireinio’i sgiliau ffermio ac mae pawb ohonon ni’n falch iawn o’i champ.”

Yn ogystal â gwaith y fferm o ddydd i ddydd, mae Teleri’n cymryd rhan mewn fforwm gan y llywodraeth yn edrych ar ffyrdd o ddenu’r genhedlaeth nesaf i’r diwydiant amaethyddol ac, am y gwaith hwnnw, roedd yn un o gyd-enillwyr Gwobr Goffa Brynle Williams 2018.

Mae Teleri’n dal i siarad o blaid ffermio ac, yn ddiweddar, bu’n rhoi syniadau i bobl ifanc am y ffyrdd gorau o ddechrau ffermio yn ystod sesiwn holi ac ateb yn Countryfile Live.

Dywedodd Teleri ”Roedd arna i eisiau ffermio erioed ac, er bod gen i beth profiad o weithio ar ffermydd yng Nghymru a Ffrainc, chefais i ddim cyfle i reoli fferm cyn hyn. Rwy wedi gorfod dysgu llawer yn sydyn ond bu’r cyfan yn werth chweil.  Mae wedi rhoi hyder i mi y bydda i’n gallu rheoli fy fferm fy hunan rhyw ddiwrnod.”

Ar ôl pum mlynedd o redeg ysgoloriaeth flynyddol, mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac CFfI Cymru wedi penderfynu treialu rhaglen dair blynedd gyda Teleri. Bydd yn debycach i brentisiaeth a bydd yn helpu i ddatblygu’r ffermwr yn ogystal â'r fferm.

Dywedodd Dafydd Jones, Cadeirydd Materion Gwledig CFfI Cymru:

Mae CFfI yn falch iawn o’r bartneriaeth sydd wedi datblygu gyda’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.  Mae fferm Llyndy Isaf a’i nodweddion unigryw yn her wych i unrhyw aelod o’r CFfI, ac mae Teleri wedi ei groesawu drwy roi ei stamp ei hun ar y fferm.  Mae’r rhaglen yn portreadu realiti llym y mae’n rhaid iddi wynebu yn ystod ei blwyddyn gyntaf yn Llyndy.

Meddai Teleri, “Mae Roy a finnau wrth ein bodd o gael aros yn Llyndy Isaf am ddwy flynedd arall. Mi fydd yn gyffrous cael rhoi’r pethau a ddysgais i eleni ar waith flwyddyn nesaf ac rwy’n gobeithio helpu i ddatblygu nifer o brosiectau ar y fferm.”

Os hoffech weld Teleri wrth ei gwaith, trowch i BBC1 am 7.30pm ar 13 Awst.