Fferm wledig yn cynnig atebion i rai o broblemau mawr byd natur yn Eryri

Ffermdy Carrog, ger yr arwydd am Gwm Penmachno yn Eryri
Cyhoeddwyd : 13 Dec 2016 Diweddariad diwethaf : 03 Jan 2017

Prynwyd Carrog, fferm 78 acer yng Nghwm Penmachno, ger Betws y Coed, gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn ddiweddar gyda’r nod o adfer natur yn yr ardal a helpu i greu tirwedd a fydd yn gallu gwrthsefyll newidiadau’r dyfodol.

Gallai’r fferm chwarae rhan arwyddocaol yn y gwaith ehangach o reoli tir a dŵr yn Nalgylch Conwy Uchaf. Ein bwriad yw cyfuno’r gwaith hwn gyda’r angen i osod y fferm i deulu lleol a fydd yn gallu rhedeg busnes ffermio llwyddiannus a helpu adfer cynefinoedd naturiol y fferm ar yr un pryd.

Mae’r fferm yn Nalgylch Conwy Uchaf, rydym eisoes yn gwneud gwaith cadwraeth arloesol ochr yn ochr â ffermwyr tenantiaid, partneriaid a chymunedau lleol. Dywedodd Dewi Davies, Rheolwr Prosiect Dalgylch Conwy Uchaf: “Nod sylfaenol y prosiect yw gwella ansawdd y dŵr a’r tir yn y dalgylch, yn ogystal â helpu arafu llif y dŵr drwyddo. Bydd hyn yn lleddfu llifogydd ac o fudd i bobl a bywyd gwyllt yr ardal yn y pen draw."

“Yn ddiweddar cawsom gyfle i gyflwyno’r tîm a'r prosiect i'r gymuned leol mewn diwrnod agored poblogaidd yn y pentref. Roedd y trigolion yn gefnogol o'n syniadau ar gyfer y fferm ac roedd yn gyfle gwych i drafod ffyrdd y gallwn weithio gyda'n gilydd. "

Rydym yn credu y gallai’r fferm adfer darn o’r afon a addaswyd yn y gorffennol, creu gweirgloddiau gwlyb tymhorol, gwella’r rhwydwaith o wrychoedd presennol ac ehangu cynefin y ffridd. Gan nad oes llwybrau troed ar dir y fferm ar hyn o bryd, mae cyfle hefyd i wella mynediad, er mwyn i bobl fwynhau’r rhan hon o’r cwm.

Fferm ddefaid a bîff oedd Carrog yn flaenorol, ond yn fwy diweddar mae’r tir wedi ei osod ar gyfer pori defaid.

Mae dulliau ffermio mynydd traddodiadol Eryri yn bwysig iawn i ni a’n nod yw gosod Carrog fel fferm gyflawn ar ôl i ni orffen ein gwaith cychwynnol. Yn ddelfrydol, hoffem osod y fferm i deulu lleol a all ffermio’r tir mewn ffordd sydd hefyd yn ceisio adfer cynefinoedd naturiol yr ardal.

Yn y cyfamser, byddwn yn parhau i osod y ffermdy a’r tir ar wahân er mwyn lleihau effaith y gwaith arfaethedig, a allai achosi anghyfleustra i denant hirdymor yng ngofal y tir a’r tŷ.

Dywedodd Trystan Edwards, Rheolwr Cyffredinol yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn Eryri: “Fferm fach yw hon ond mae hi mewn ardal sy’n cynnig posibiliadau mawr, o gael y cyfeiriad cywir. Yn ystod y misoedd nesaf byddwn yn cynnal arolygon a fydd o gymorth i lywio a datblygu cynllun ar gyfer Carrog, ac rydym yn awyddus iawn i gael cefnogaeth a chyfraniad pobl leol i siapio dyfodol y fferm.”