Darganfyddwch Gwarchodfa Natur Genedlaethol Cwm Idwal
Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Cwm Idwal yn ymestyn dros 398 hectar o dir mynyddig, llynnoedd, nentydd, mawndir a rhostir, ac yn cyfuno cymoedd Cwm Idwal, Cwm Cneifion a Chwm Clud. Mae copa Y Garn a chopa Y Glyder Fawr, rhai o fynyddoedd uchaf Cymru, yn rhan o’r warfchodfa natur.
Cadwch allan o’r dŵr
Mae ecosystem fregus Llyn Idwal yn cynnal rhywogaethau dyfrol prin. Gall nofio a chwaraeon dŵr gyflwyno planhigion niweidiol i’r llyn a chemegau o eli haul a chynnyrch cosmetig amharu ar yr ecosystem. Mae hyn yn berthnasol i Llyn Clyd, Llyn Bochlwyd a Llyn y Cwn hefyd. Mwynhewch y llynnoedd o’r glannau os gwelwch yn dda.
Dim gwersylla
Mae llawer o fywyd gwyllt Cwm Idwal yn effro yn y nos. Mae campio yma yn aflonyddu bywyd gwyllt ac yn gallu rhoi straen arnynt. Ystyriwch ddefnyddio safle gwersylla swyddogol yn yr ardal yn lle.
Ym 1954, dynodwyd Cwm Idwal fel y Warchodfa Natur Genedlaethol cyntaf yng Nghymru, a heddiw mae’n fan poblogaidd iawn i nifer o ymwelwyr gyda diddordebau eang - o ddaeareg a botaneg i gerdded a bywyd gwyllt. Y mwyaf nodedig o ymwelwyr Cwm Idwal yw Charles Darwin, a gynhaliodd lawer o'i waith wyddonol yn yr ardal.
Y prif reswm dros ddynodi Cwm Idwal fel Gwarchodfa Natur Genedlaethol oedd y ddaeareg unigryw a geir yma. Yr ail reswm yw’r planhigion prin hynny sy’n gysylltiedig â’r ddaeareg hwnnw.
Mae’r warchodfa natur yn cael ei reoli drwy bartneriaeth rhwng Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a Chyfoeth Naturiol Cymru.
Daeareg
Mae Cwm Idwal yn cynnig tystiolaeth trawiadol o sut y ffurfiwyd y tirwedd arbenning yma. O gwmpas 450 miliwn o flynyddoedd yn ôl, creodd grymoedd daearegol rhyfeddol y clogwyni anferth o amgylch y llyn. Mae’r plyg a’r ffawtiau yn y creigiau yn dystiolaeth o’r grymoedd hyn.
Yn ystod Oes yr Iâ, cerfiodd, crafodd a thorrodd rhewlifoedd enfawr y clogwyni a'r cribau, gan greu'r amffitheatr naturiol mawr Cwm Idwal a welwn heddiw.
O'ch gwmpas, gallwch olrhain dylanwad y rhewlif a oedd unwaith yn llenwi'r dyffryn hwn - o ddyffrynnoedd crog Cwm Cneifion a Chwm Clyd i'r clogfeini enfawr, llyfn sydd wedi'u gwasgaru ar draws y dirwedd. Mae'r marian ar lan Llyn Idwal, y llethrau sgri ysgubol, ac, yn fwyaf trawiadol oll, y creigiau danheddog ar lwyfandir copa'r Glyderau i gyd yn datgelu pŵer aruthrol y rhewlif.
Uchafbwyntiau'r tymor
Yn ystod y flwyddyn, mae'r dirwedd yn newid yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cwm Idwal. Mae pob tymor yn dod a rhywbeth gwahanol i'w weld ac amrywiaeth o fywyd gwyllt i'w adnabod.
Gwanwyn
Yng nghyfnod cynharaf y gwanwyn, mae'r tormaen cyferbynddail yn dechrau blodeuo - y cyntaf i wneud hynny yn y warchodfa natur. Mae'r tymor hwn hefyd yn nodi dychweliad adar mudol, gan gynnwys mwyalchen y mynydd a tinwen y garn, gan ddod â symudiad a chân newydd i'r dirwedd.
Haf
Erbyn yr haf, mae'r rhostir yn troi'n dirgrynol gyda grug porffor. Gwrandewch yn astud, ac efallai y clywch sŵn nodedig cacwn y llus yn mynd heibio chi.
Hydref
Gyda dyfodiad yr hydref a'r dyddiau yn byrhau, mae'r rhostir yn trawsnewid yn dapestri cynnes o lwytgoch, aur ac efydd dwfn. Mae'n dymor o ddonau newidiol a golau meddal.
Gaeaf
Yn y gaeaf, mae eira a rhew yn ail-lunio'r golygfeydd, gan bwysleisio ffurfiannau rhewlifol hynafol.
Ymweld yn gyfrifol
Pan fyddwch chi allan yn archwilio Cwm Idwal, cofiwch wneud hynny mewn ffordd gyfrifol i helpu i ddiogelu'r amgylchedd lleol.
Paratowch o flaen llaw ac arhoswch yn ddiogel
Gall amodau ar y mynyddoedd newid yn gyflym. Dylech baratoi drwy gario’r offer cywir, gadw llygaid ar ragolygon y tywydd a chael y sgiliau hanfodol ar gyfer eich taith.
Darllenwch Cyngor ar Ddiogelwch ar wefan Parc Cenedalethol Eryri.
Canolfan ymwelwyr a pharcio Cwm Idwal
Mae canolfan ymwelwyr Cwm Idwal wedi'i leoli wrth ymyl y meysydd parcio (cyfyngedig). Noder nad yw'r ganolfan na'r meysydd parcio cyfagos yn cael eu rheoli gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
Ar adegau prysur, fel penwythnosau, ac yn ystod y gwanwyn a'r haf, mae lleoedd parcio yn Ogwen yn llenwi'n gyflym. Ystyriwch y gwasanaeth bws T10 o Bethesda os yw lleoedd parcio yn Ogwen yn llawn.
You might also be interested in
Taith Cwm Idwal
Dilynwch daith Cwm Idwal trwy rai o’r golygfeydd mwyaf dramatig yn y Deyrnas Unedig. Taith 3 milltir gyda llyn chwedlonol ym mynyddoedd y Glyderau yng Ngogledd Eryri.
Hanes a chwedlau Cwm Idwal
Dysgwch am orffennol Cwm Idwal, y ffordd y darganfu Darwin sut y crëwyd Cwm Idwal a chwedl tywysog o’r 12fed ganrif a’i fab oedd yn dal y tir
