Skip to content

Gweledigaeth i Gymru: Amlinellu ein blaenoriaethau ar gyfer Cymru fywiog a chynaliadwy

The Mari Ha! dancers perform in the formal garden at Dinefwr and are watched by a large crowd
Dawnswyr y Mari Ha! yn perfformio fel rhan o ddigwyddiad Gorymdaith y Gwanwyn yn Dinefwr | © Jason Elberts

Dychmygwch Gymru lle mae dolydd blodau gwyllt yn llawn bywyd, lle mae gan bob cymuned fynediad hawdd at fannau gwyrdd, lle gall pobl ifanc deithio’n rhydd ar fysiau i fwynhau’r awyr agored, a lle mae’r ynni sy’n pweru ein cartrefi yn dod o ffynonellau adnewyddadwy sy’n eiddo i’r gymuned.

Dyna’r weledigaeth rydym yn galw amdani yn ein maniffesto newydd sbon: Natur a Chysylltedd Diwylliannol sy’n Ffynnu: Creu Ffyniant, Gwydnwch a Llesiant i Gymru.

Wedi’i gyhoeddi cyn etholiadau’r Senedd yn 2026, dyma ein galwad am weithredu ar frys i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a natur – a sicrhau bod manteision natur, harddwch a threftadaeth ar gael i bawb.

Mae ein pum blaenoriaeth yn amlinellu’n glir y newid rydym am ei weld:

  • Adfer natur: gwrthdroi’r dirywiad erbyn 2030 a sicrhau adferiad llawn erbyn 2050.

  • Datgloi mynediad: sicrhau nad yw cod post neb yn rhwystr i fwynhau diwylliant, mannau gwyrdd na threftadaeth.

  • Chwyldroi teithio: datblygu ffyrdd gwyrdd a fforddiadwy o gyrraedd llefydd arbennig Cymru heb fod angen car.

  • Diogelu gweithlu’r dyfodol: darparu prentisiaethau, sgiliau gwyrdd a hyfforddiant crefftau treftadaeth i’r genhedlaeth nesaf.

  • Grymuso cymunedau: sicrhau bod y cyfoeth a ddaw o adnoddau naturiol Cymru yn aros ac yn llifo’n ôl i gymunedau Cymru.

Nid syniadau ar bapur yn unig yw’r rhain - maent eisoes ar waith drwy ymdrechion ein timau a’n partneriaid. Ym Mhen Llŷn, mae ffermwyr tenant yn treialu modelau ffermio arloesol sy’n gwobrwyo canlyniadau cadarnhaol i natur. Yn Erddig, mae'r Coetir Coffa a ddyluniwyd gan y gymuned wedi creu lle i gofio ac i fyfyrio. Ym Mannau Brycheiniog, mae cynllun peilot tocyn bws £1 yn galluogi pobl i ymweld â Phen y Fan heb ddefnyddio car. Ac yn Eryri, mae grwpiau ynni cymunedol yn cynhyrchu ynni adnewyddadwy ac yn ail-fuddsoddi’r elw mewn prosiectau lleol.

Mae pob un o’r enghreifftiau hyn yn dangos pa mor effeithiol ydy gweithio gyda partneriaid i ddarparu ar gyfer pobl, natur a diwylliant yng Nghymru.

Wrth edrych tuag at etholiad 2026, mae ein maniffesto’n amlinellu ein gweledigaeth ar gyfer dyfodol Cymru – dyfodol lle mae natur a diwylliant yn ffynnu, a lle mae cymunedau wrth galon y newid.

Os hoffech wybod mwy, darllenwch y maniffesto llawn yma.

Pethau eraill o ddiddordeb i chi

Ynni adnewyddadwy yng Nghymru 

O drydan dŵr yn Eryri i feithrin tegeirianau gyda biomas yng Ngerddi Dyffryn, dysgwch sut mae prosiectau ynni adnewyddadwy yng Nghymru yn helpu i fynd i’r afael â newid hinsawdd.

Y gored ar draws Afon Anafon fel rhan o’r prosiect hydro Ynni Anafon yn y Carneddau a’r Glyderau yn Eryri, Cymru

Ffermio yng Nghymru 

Dysgwch sut mae ein harferion ffermio ecogyfeillgar yn diogelu cynefinoedd a rhywogaethau prin, yn atal llifogydd, ac yn helpu bywyd gwyllt i ffynnu yng Nghymru.

Bustach yr Ucheldir ar dirwedd amaeth ym Mryn Bras, Cymru 

Gerddi cymunedol yng Nghymru 

Yn llawer o'r lleoedd arbennig y gofalwn amdanynt, rydym yn gweithio gyda chymunedau i greu gerddi lle gall pobl dreulio amser ym myd natur, a chyda'i gilydd.

Two people kneeling and working in the soil at the community garden at Powis Castle