Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru yn lansio apêl codi arian i adfer Gasebo Colby ar ôl i wenyn mêl symud allan

Wedi'i gomisiynu yn y 1970au gan Peter a Pamela Chance, mae'r Gasebo wythonglog yn eistedd yng nghanol yr Ardd Furiog yn Colby. Amcangyfrifir bod angen £20,000 i adfywio'r adeilad poblogaidd, sydd wedi bod ar gau ers 2019 pan symudodd nythfa o wenyn mêl i mewn i’r to.

Yn amddiffynnol iawn o’u cartref newydd, gwnaeth y gwenyn waith cynnal a chadw rheolaidd yn amhosibl, felly dirywiodd y trysor bach hwn yn yr ardd. Y tu mewn, mae angen adfer y gweithiau celf 3D trompe l’oeil (‘twyllo’r llygad’) rhyfedd dol gan yr artist Americanaidd Lincoln Taber ar frys. Wedi'u gorffen 50 mlynedd yn ôl, mae'r gweithiau celf wedi cael eu difrodi gan gwyr a mêl a doddodd drwy'r nenfwd yn ystod tywydd poeth.

Y llynedd, cafodd y gwenyn mêl eu hailgartrefu'n llwyddiannus gyda gwenynwr ger Clunderwen, ychydig y tu allan i Arberth, ac maen nhw wedi dod yn nythfa sefydledig a chynhyrchiol. Ers hynny, mae'r tŷ haf diddorol wedi cael to newydd a'i ailagor yn ddiweddar, yn barod ar gyfer ei gam adfer nesaf.

Dywedodd Rhian Sula, Rheolwr Cyffredinol Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru ar gyfer Sir Benfro a Bae Caerfyrddin: "Mae'r Gasebo yn nodwedd ganolog o'r amgylchedd adeiledig hanesyddol yma yn Colby. Mae'n rhywle lle mae celf a natur yn dod ynghyd ac rydyn ni’n angerddol am ddiogelu'r strwythur a'r gwaith celf anhygoel y tu mewn iddo.

"Mae adfer Gasebo Colby yn golygu mwy na dim ond achub adeilad; mae'n golygu gwarchod etifeddiaeth fyw i genedlaethau'r dyfodol ei mwynhau."

Bydd rhoddion tuag at Apêl Gasebo Colby yn helpu i ariannu gwaith peintio ar y tu allan i’r adeilad, arolygon ar y lluniau trompe l'oeil bregus a gwaith i'w dychwelyd i'w gwir ogoniant.

Gyda dros 50,000 o bobl yn ymweld â’r ardd hanesyddol bob blwyddyn, mae'r Gasebo wedi cynnig ysbrydoliaeth a heddwch i ymwelwyr ers cryn amser.

Ar ôl ei adfer, mae'r elusen gadwraeth yn gobeithio agor y gofod at ddefnydd cymunedol ac yn gofyn am syniadau ynghylch sut y gellid defnyddio'r Gasebo orau yn y dyfodol.

Ychwanegodd Rheolwr Gweithrediadau a Phrofiad Ymwelwyr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru, Kate Mellor: "Crëwyd Gasebo Colby i gael ei werthfawrogi gan ymwelwyr â'r ardd, o'r tu allan a'r tu mewn, trwy ei harddwch. Dyma pam rydyn ni eisiau clywed syniadau pobl ar sut y gellir ei ddefnyddio ar ôl iddo gael ei adfer yn llawn, fel y gall pawb barhau i greu cysylltiadau ac atgofion parhaol yn y lle arbennig hwn."