Mae’r unig Fwynglawdd Aur Rhufeinig hysbys yn y DU wedi’i leoli yn harddwch Dyffryn Cothi yn Sir Gâr. Mae’r mwyngloddiau aur hynafol ac iard mwynglawdd yr ugeinfed ganrif yn creu atgofion o ddiwydiant cyfoethog y gorffennol mewn tirwedd sydd bellach wedi’i hail-hawlio gan natur. Mentrwch i’r byd islaw eich traed ar daith danddaearol a mwynhewch ddetholiad o atyniadau uwchben y ddaear.
Gall ymweliad i Ddolaucothi gynnwys teithiau tanddaearol i’r mwynglawdd aur, yr iard mwynglawdd a’r ystâd barcdir amgylchynol, lle gellir gweld tystiolaeth o fwyngloddio aur Rhufeinig ym mhob twll a chornel. Lleoliad gwych ar gyfer diwrnod allan prysur i’r teulu cyfan, mannau i chwarae, picnic a’r cyffro o chwilio am aur.
Mae Dolaucothi mewn tirwedd dawel, fugeiliol, ac yn gyfoethog o ran byd natur a bywyd gwyllt, ond gyda digonedd o weddillion diwylliant diwydiannol i’w harchwilio.
Dewch o hyd i siediau’r 1930au, y ffrâm ben drawiadol ac enghreifftiau eraill o beiriannau mwyngloddio’r ugeinfed ganrif o amgylch yr iard mwyngloddio, lle allwch hefyd chwilio am aur.
Archwiliwch y Mwynglawdd Rhufeinig yn eich amser eich hun, gan gael cipolwg unigryw ar ddulliau mwyngloddio hynafol yn yr unig fwynglawdd aur Rhufeinig ym Mhrydain. Mae'r Mwynglawdd Rhufeinig ar agor i bob ymwelydd ei fwynhau fel rhan o'u hymweliad â Dolaucothi - codwch fob yn y dderbynfa pan gyrhaeddwch - mynediad olaf am 3.30pm.
Mae'r daith yn cynnwys grisiau, llethrau serth a llwybrau troed cefn gwlad, felly cynghorir esgidiau cadarn, caeedig. Rhaid i blant fod yng nghwmni oedolyn bob amser a dim ond os oes gan yr oedolyn ddwy law yn rhydd a bod pen y plentyn yn aros islaw pen y rhiant neu'r gwarcheidwad y caniateir eu cario. Mae croeso i gŵn ar dennyn byr o dan y ddaear ar y llwybr, ond nid yw'r llwybr yn addas ar gyfer cadeiriau gwthio na chymhorthion symudedd â phŵer. Dylai ymwelwyr hefyd fod yn ymwybodol o uchderau pen isel mewn rhai mannau o dan y ddaear.
Mae Dolaucothi yn cynnig dewis o brofiadau tanddaearol tywysedig sy'n archwilio gwahanol gyfnodau o fwyngloddio o fewn yr unig fwynglawdd aur Rhufeinig ym Mhrydain, gan gynnwys Taith Fictoraidd awr o hyd sy'n mynd ag ymwelwyr trwy weithfeydd dyfnach a thywyllach gan ddefnyddio hetiau caled a lampau ac sy'n cynnwys grisiau serth a thir creigiog, a'r Daith Wastad fyrrach, hygyrch, sy'n darparu mynediad lefel yn uniongyrchol o iard y mwynglawdd i ymwelwyr â symudedd cyfyngedig.
Mae archebu'n hanfodol ar gyfer y ddwy daith.
Yn iard mwynglawdd Dolaucothi, mae gweithgareddau fel y cymeriadau mini, y Llwybr Botanegydd neu’r Llwybr Archeolegydd wedi’u dylunio i blant, mae’r gweithgaredd chwilio am aur yn ddifyr i bawb o bob oed.
Os ydych yn meddwl mentro o dan ddaear, am resymau diogelwch, mae’n rhaid i bawb ar y daith fod dros 1 medr o dal (fel arfer tua 5 oed), yn fodlon gwisgo het galed ac yn gallu cerdded drwy’r mwyngloddiau heb gymorth.
Mae’r ystâd yn fwy na 2,500 erw o faint, ac yn cynnwys ffermydd ucheldirol, coetir a safle tŷ gwreiddiol Dolaucothi a’r parc amgylchynol. Dewch am dro drwy’r ystâd a mwynhau popeth o olygfeydd mawr godidog i lwybrau hamddenol ar lan yr afon.
Yn Nolaucothi cyfan, mae tystiolaeth o weithgareddau Rhufeinig wedi’u canfod. Dilynwch y daith sain yn ystod eich ymweliad neu gwrandewch ymlaen llaw. Mae’r ystâd yn Nolaucothi yn cynnig sawl ffordd o archwilio, darllenwch ragor ynghylch hynny yma.
Ewch ar daith danddaearol rithiol gyda phrofiad Rhith-Wirionedd blaenllaw ar gael yn y Dderbynfa, mwynhewch yr arddangosfa Trysorau Pumsaint newydd yn y Ganolfan Faes, neu yn syml, beth am ymlacio, efallai gyda phicnic, ger yr olwyn aur a’r nant a gadewch i’r byd droi.
Cofiwch fod angen i chi archebu tocynnau ar gyfer Teithiau Cerdded Dan Ddaear Dolaucothi. Gallwch archebu ar y diwrnod, hyd at 1 awr cyn yr amser rydych chi wedi’i ddewis (gan ddibynnu beth sydd ar gael). Bydd tocynnau ar gael bob dydd Iau am y 2 wythnos nesaf.
Dechreuodd gwaith cloddio aur yn Nolaucothi o leiaf 2,000 o flynyddoedd yn ôl, a daeth i ben ychydig cyn yr Ail Ryfel Byd. Dysgwch fwy am unig gloddfa aur Rufeinig y DU.
Mae gan Ddolaucothi sgôr dwy bawen. Mae ymweliad â Dolaucothi yn gyfeillgar i gŵn gyda milltiroedd o lwybrau cerdded i’w mwynhau ar draws yr ystâd, mae ‘na leoliadau arbennig i chi a’ch ci eu darganfod.
