Y parcdir yn ystâd Tŷ Tredegar yw’r lle perffaith i ddianc rhag prysurdeb bywyd y ddinas. Mae yna lawntiau eang, llyn troellog a choetir yn aros i chi eu darganfod. Mwynhewch unrhyw beth o bicnic, loncian neu chwarae cuddio gyda’r teulu.
Pethau i’w gweld ar ystâd
Mae ardal chwarae newydd sbon yn dod i Dŷ Tredegar yr hydref hwn
Cymeradwywyd cynlluniau ar gyfer ardal chwarae newydd sbon i blant yn y parcdir, gyda’r gwaith adeiladu eisoes ar y gweill a’r gwaith gosod wedi’i drefnu ar gyfer yr hydref.
Diolch i gyllid hael gan Ymddiriedolaeth Elusennol Medlock, bydd yr ardal chwarae newydd yn creu lle cyffrous i blant o bob oedran gael chwarae, archwilio a darganfod.
Bydd yn cynnwys offer chwarae cynhwysol a hygyrch a chaiff ei wneud gan ddefnyddio deunyddiau naturiol a chynaliadwy. Bydd yr ardal chwarae newydd yn cynnwys nodweddion wedi’u hysbrydoli gan hanes a thirwedd ystâd Tredegar. Gall ymwelwyr fwynhau manylion chwareus, gan gynnwys ceirw pren wedi’u hysbrydoli gan arwyddlun y teulu Morgan.
Bydd peth tarfu dros dro tra bod yr ardal chwarae newydd yn cael ei hadeiladu, ond mae llawer o bethau eraill i’w mwynhau yn Nhŷ Tredegar, gan gynnwys ein hardal chwarae coetir naturiol a llwybrau ar lan y llyn - a fydd ar agor yn ystod y gwaith.
‘Slawer dydd, roedd saith o rodfeydd derw yma, yn estyn allan o’r plasty fel breichiau olwyn. Mae'r un sydd ar ôl yn estyn o’r gatiau, sy’n dyddio o'r ail ganrif ar bymtheg, dros grib y bryn tuag at Gastell Rhiwperra - a oedd yn gartref haf i'r teulu Morgan ar un adeg.
Bywyd Gwyllt
Dewch â’ch llyfrau adar a’ch binocwlars; mae ein parcdir dan ei sang â bywyd gwyllt. Mae’r llyn yn un o hoff lecynnau’r wyach, yr alarch, y gwtiar a chymuned gyfan o hwyaid.
Cadwch lygad allan am elyrch, cwtieir a chrehyrod yn ein llyn, ynghyd â llwyth o greaduriaid llithrig eraill y dŵr. Mae ein trigolion lleol yn hoff iawn o wylio'r elyrch, ac maent yn cadw llygad ar hynt a helynt y cywion bach bob blwyddyn.
Mae’r parcdir yn newid yn barhaus wrth i’r tymhorau fynd a dod.
Secwoias cochion
Mae’r cewri cochion hyn yn atgof mawreddog o oes hudolus a fu.
Cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol yn Nhŷ Tredegar ym 1988 a 2004.
Mae hanes yr Eisteddfod Genedlaethol yn dyddio'n ôl i'r 12fed ganrif. Heddiw, mae'n ŵyl flynyddol a gynhelir drwy gyfrwng y Gymraeg ac mae’n cael ei chynnal yng ngogledd a de Cymru am yn ail. Dyma’r ŵyl gelfyddydol gystadleuol (sy’n cynnwys cerddoriaeth, barddoniaeth, dawns a llenyddiaeth) fwyaf yn Ewrop, gyda dros 100,000 o bobl yn mynychu bob blwyddyn.
Mae Cylchoedd Cerrig yr Orsedd yn cael eu hadeiladu ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol ac maen nhw’n rhan allweddol o’r seremonïau a gynhelir yn ystod yr ŵyl.
Cafodd y Cylch Cerrig yn y parcdir ei godi ym 1987 i gyhoeddi bod yr Eisteddfod i'w chynnal yn Nhŷ Tredegar y flwyddyn ganlynol. Mae'r 12 carreg sy'n ffurfio'r cylch yn cynrychioli 12 sir hynafol Cymru. Mae'r garreg dalaf yn 1.5m o uchder, a defnyddir y plinth canolog (y maen sigl) gan yr Archdderwydd i gyhoeddi’r ŵyl. Yna defnyddir y cylch trwy’r wythnos ar gyfer dawnsfeydd seremonïol ac i urddo Derwyddon newydd.
Mae'r cylchoedd cerrig, sydd i'w gweld ledled Cymru, yn dystebau parhaol i ddiwylliant Cymru.
Helpwch ni i ofalu am y parcdir drwy ddilyn y rheolau syml hyn:
Peidiwch â physgota yn y llyn
Rydym yn ymrwymedig i warchod ecoleg y llyn a gofalu am yr holl fywyd gwyllt sydd wedi ymgartrefu yma. Mae abwyd pysgota a hen fachau a leiniau yn beryglus iawn i’n bywyd gwyllt.
Dim barbeciws, os gwelwch yn dda
Mae croeso i chi fwynhau picnic, ond mae barbeciws yn achosi risg tân. Gallant achosi difrod sylweddol i’r glaswelltir a’r byrddau picnic, felly peidiwch â dod â barbeciws i’n parc. Mae digon o lefydd i fwynhau picnic yn yr awyr agored. Cofiwch fynd â’ch sbwriel adref gyda chi neu ei roi yn y biniau sydd ar gael yn y parcdir.
Defnyddiwch y maes parcio
Mae digon o le parcio wrth y fynedfa i’r plasty i ymwelwyr â’r tŷ, y gerddi a’r parc. Peidiwch â pharcio yn unrhyw le arall ar y safle.
Ambell awgrym ar gyfer eich ymweliad i barcdir Tredegar
Cofiwch wisgo sgidiau addas ar gyfer eich anturiaethau. Boed law neu hindda, mae’n bosib y bydd rhannau o’r parc yn fwdlyd ac anwastad.
Mwynhewch lwybr y coetir, ond byddwch yn ofalus lle mae’r ddaear yn anwastad a lle mae gwreiddiau’r coed yn agored.
Helpu bywyd gwyllt i ffynnu
Yn ystod misoedd yr haf, rydym yn helpu bwyd gwyllt i ffynnu drwy adael i’r glaswellt dyfu’n hir mewn mannau i greu cynefinoedd naturiol. Gall rhai o’n creaduriaid bach gnoi neu bigo, felly cymerwch ofal.
Cadw llygad ar blant ar ystâd
Mae pawb yn gwybod bod plant bach yn hoff o grwydro. Felly cadwch lygad ar eich plant bob amser, yn arbennig yn yr ardaloedd chwarae. Mae rhai plant yn fwy anturus nag eraill, a dim ond chi sy’n ymwybodol o allu a chyfyngiadau eich plant eich hun neu’r rhai sydd yn eich gofal. Ymgyfarwyddwch â’r ardal chwarae a chadwch lygad arnynt tra eu bod nhw’n chwarae.
Cymerwch ofal o gwmpas y dŵr
Mae sawl corff dŵr mawr yn ein parcdir. Er eu bod nhw’n edrych yn ddeniadol, gallant fod yn beryglus, felly cymerwch ofal o gwmpas y dŵr bob amser. Ni chewch nofio yn ein llynnoedd na’n pyllau dŵr.
Tywydd garw
Gall tywydd gwael achosi i ganghennau neu falurion gwympo o goed ac adeiladau, felly talwch sylw i beth sydd uwchben a byddwch yn ymwybodol o’r risgiau pan fyddwch allan yn cerdded.
Os yw’r gwynt yn gryf neu’r tywydd yn arw, mae’n bosibl y caewn y parcdir i gadw pawb yn ddiogel. Bydd y wybodaeth hon ar arwyddion ar y safle ac ar ein gwefan a’n sianeli cyfryngau cymdeithasol.
Darganfyddwch fwy yn Nhŷ Tredegar
Dysgwch pryd mae Tŷ Tredegar ar agor, sut i gyrraedd yno, pethau i’w gweld a’u gwneud a mwy.
Neidiwch i mewn i hanes y plasty arbennig hwn a’r Morganiaid, Cymry balch a fu’n berchen arno am fwy na 500 mlynedd. Darllenwch am eu gorffennol lliwgar, gan gynnwys hanesion o hynodrwydd a gwrthryfel y dosbarth gweithiol.
Mae gan Dŷ Tredegar sgôr o dair pawen. Mae digon o gyfleoedd i lamu, neidio a snwffian yn Nhŷ Tredegar. Dysgwch bopeth sydd angen i chi ei wybod am ymweld gyda’ch ci.
Galwch draw i gaffi’r Bragdy am ddiod a bwyd poeth. Wedi’i leoli mewn adeilad hanesyddol, mae pob ceiniog a gaiff ei gwario yma yn ein helpu i ofalu am Dŷ Tredegar ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.
Crwydrwch amrywiaeth o erddi hanesyddol ar eich ymweliad â Thŷ Tredegar. Darllenwch fwy am y llecynnau gwyrdd unigryw hyn, a sut gall ymwelwyr eu mwynhau nhw heddiw.
