Skip to content
Datganiad i'r wasg

Mae Cwpan McLaren yn dychwelyd i Ardd Bodnant am y tro cyntaf ers dros 70 mlynedd

Prif Arddwr Gardd Bodnant, Ned Lomax yn y canol, gyda Graeme Jones, a Laura Jones o'r tîm yr ardd, gyda'r tri chwpan enillodd yn RHS Rosemoor
Prif Arddwr Gardd Bodnant, Ned Lomax yn y canol, gyda Graeme Jones, a Laura Jones o'r tîm yr ardd, gyda'r tri chwpan enillodd yn RHS Rosemoor | © National Trust Bodnant Garden

Nid ydych yn dychwelyd o sioe flodau Rhododendron sy’n cael ei chydnabod yn genedlaethol gyda llond eich dwylo o wobrau a thlysau bob penwythnos, ond ddydd Sadwrn 22 Ebrill fe wnaeth y tîm o Fodnant hynny - gan ddod â Chwpan McLaren, a roddwyd gan deulu’r McLaren yn 1946, adref gyda nhw.

Dychwelodd y Prif Arddwr, Ned Lomax a rhai o’r tîm o Ardd Bodnant, Tal y Cafn, Conwy, o Brif Sioe Rhododendron RHS Rosemoor yn Nyfnaint gyda 3 tlws a chyfanswm o 42 o wobrau eraill. Roedd y tlysau’n cynnwys Cwpan McLaren, Cwpan Her Loder a Chwpan Her Crosfield.

Dyfarnir Cwpan McLaren am y sbrigyn sengl gorau o rywogaeth Rhododendron, dyfernir Cwpan Her Loder am y sbrigyn sengl gorau o Rododendron hybrid a Chwpan her Crosfield am y grŵp o dri sbrigyn gorau o rododendrons hybrid a dyfwyd yng ngardd yr arddangoswr. Y blodau buddugol a gipiodd gwpan McLaren oedd y Rhododendron niveum hardd, blodyn hardd pinc-biws tywyll, sydd dal yn ei flodau am yr wythnosau nesaf yn ardal Bryn Ffwrnais o’r ardd.

Enillwyr y Cwpan McLaren 2023, Rhododendron niveum, o Ardd Bodnant.
Enillwyr y Cwpan McLaren 2023, Rhododendron niveum, o Ardd Bodnant. | © National Trust/Bodnant Garden

Mae Henry McLaren, ail Arglwydd Aberconwy, yn cael clod am greu a chasglu rhododendrons yng Ngardd Bodnant, yn dilyn tair cenhedlaeth o Brif Arddwyr o’r un teulu, Frederick, Charles a Martin Puddle. Henry a’i ddisgynyddion oedd yn gyfrifol am hybrideiddio a magu dros 300 o rododendrons hybrid ym Modnant.

Roedd Henry hefyd yn allweddol yn creu’r sioeau rhododendron, sydd wedi parhau’n flynyddol ers bron i 100 mlynedd. Roedd yn aelod o’r Gymuned Rhododendron yn ystod y 1920au. Cafodd ei ehangu i’r Gymdeithas Rhododendron yn y 1930au cyn iddo ddod yn Grŵp Rhododendron, Camellia a Magnolia y Gymdeithas Arddwriaethol frenhinol, neu’r RHS.

Gyda hanes mor drawiadol, efallai ei fod yn syndod nad yw Gardd Bodnant wedi cystadlu yn y sioe RHS Rosemoor ers dros 30 mlynedd. Newidiodd hynny yn ystod gwanwyn 2022 pan wnaeth Ned Lomax, y Prif Arddwr oedd newydd gael ei benodi - oedd wedi ymuno â’r tîm o Glendurgan yng Nghernyw - a rhai o’r tîm gardd ym Modnant, y daith i lawr i Ddyfnaint.

Y llynedd, roeddem yn falch o’r tîm wrth iddynt gael tair gwobr gyntaf, saith ail, a naw trydydd - ond ni lwyddwyd i ddod â’r Gwpan Mclaren yn ôl i Fodnant. Fodd bynnag, canolbwyntiodd y trafodaethau ymysg y tîm ar gynllunio ar gyfer 2023, ac mae’r canlyniadau’n adrodd cyfrolau gyda chyfanswm eleni o 15 cyntaf, 16 ail a 14 trydydd - yn cynnwys Cwpan McLaren.

Dywedodd Ned Lomax, Prif Arddwr Gardd Bodnant, Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru;

“Roedd yn wych cynrychioli’r ardd eto eleni, ac roedd cryn gyffro wrth weld enw eiconig Gardd Bodnant yn ôl ym mhabell y sioe yn RHS Rosemoor. Hoffwn ddiolch yn fawr i bawb a dyfodd, a bigodd ac a baciodd y blodau a aeth i’r arddangosfa - ymdrech tîm go iawn yw’r llwyddiant hwn.”

Dechreuodd paratoadau ychydig o ddyddiau cyn y sioe yn dewis, torri a phacio’r blodau, gyda’r gweithdy ym Modnant yn llawn amrywiaeth helaeth o flodau a phersawr. Ar ôl pacio gofalus, cludwyd y cargo gwerthfawr i lawr i’r de orllewin.

Dechreuwyd y gwaith am 6am y bore wedyn, wrth i bob un blodyn gael ei arddangos yn y fâs gywir, yn y categori cywir a’i gyflwyno’n ofalus i gael ei feirniadu. Wedi ein hamgylchynu gan dimau gardd oedd yn cystadlu, roedd llawer o brysurdeb a chyffro ym mhabell y sioe wrth i’r tîm aros yn amyneddgar am y canlyniadau.

Yn dilyn llwyddiannau eleni, mae’r tîm eisoes yn edrych ymlaen at y digwyddiad y flwyddyn nesaf ac yn gobeithio parhau i adeiladu ar lwyddiannau’r ddwy flynedd ddiwethaf a holl waith caled sawl cenhedlaeth sydd wedi cynorthwyo i gyrraedd y pwynt hwn yn hanes clodfawr yr ardd.

I fwynhau ystod eang o rododendrons yng Ngardd Bodnant, yn cynnwys rhai o’r rhywogaethau buddugol, mae’r ardd ar agor i ymwelwyr bob dydd o 9.30am i 5pm gyda’r mynediad olaf am 4pm. Croesewir cŵn bob dydd Iau, Gwener, Sadwrn a Sul ar dennyn byr. Mae manylion prisiau a mynediad ar gael ar y wefan; www.nationaltrust.org.uk/gardd-bodnant

You might also be interested in

Ymwelwyr yn sefyll ar bont yn edrych dros ddŵr sy’n rhedeg ger yr Hen Felin yng Ngardd Bodnant, wedi’u hamgylchynu gan lwyni dail gwyrdd a blodau
Erthygl
Erthygl

Pethau i'w gweld yng Ngardd Bodnant 

Dewch i ymweld â gardd o’r safon uchaf yng Nghymru yng Ngardd Bodnant a mwynhau 80 erw o erddi ffurfiol, coetir a chaeau a chasgliadau botanegol o bob rhan o’r byd.

Rhododendrons pinc yn eu blodau yn y gwanwyn yng Ngardd Bodnant, Conwy
Erthygl
Erthygl

Casgliadau botanegol Gardd Bodnant 

Dewch i ddarganfod y llu o blanhigion a choed egsotig a phrin yng Ngardd Bodnant, gan gynnwys pum Casgliad Cenedlaethol, ynghyd â chasgliad mwyaf Cymru o Goed sy’n Bencampwyr yn y Deyrnas Unedig.

Tŷ gyda choed hydrefol o’i gwmpas yn cael ei adlewyrchu mewn pwll lilis yn y blaendir.
Erthygl
Erthygl

Hanes Gardd Bodnant 

Dysgwch sut y gwnaeth ‘annedd ger y nant’ wrth droed mynyddoedd Eryri droi yn hafan arddwriaethol fyd-eang diolch i genedlaethau o’r teulu McLaren a phen-garddwyr Puddle.