Ymweld â Thŷ Newton a'r Ardd yn Dinefwr

Nadolig yn y Tŷ Newton, Dinefwr — Archwiliwch arddangosfeydd yn Nhŷ Newton | © National Trust Images/Jason Elberts

Yn sefyll yn gadarn yng nghanol ystâd Dinefwr mae adeilad rhestredig Gradd II* Tŷ Newton, cartref i ddisgynyddion yr Arglwydd Rhys, Tywysog pwerus Deheubarth, am dros 300 mlynedd. O dan ofal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ers 1990, mae Tŷ Newton bellach yn lle i fwynhau, ymlacio ac adfywio.

Nadolig yn Dinefwr

Penwythnosau; 28 a 29 Tachwedd, 5 a 6, 12 a 13 Rhagfyr, 10.30yb-3.30yp

Ar agor bob dydd rhwng 19 a 31 Rhagfyr, 10.30yb-3.30yp (ac eithrio Dydd Nadolig a Gŵyl San Steffan)

Gwnewch Ninefwr yn rhan o’ch traddodiadau Nadolig. P’un a ydych yn ymwelydd cyson neu’n chwilio am le newydd i dreulio prynhawn gaeafol, mae rhywbeth yma i bawb.

Bydd Tŷ Newton wedi’i addurno’n brydferth, gyda’r Ystafell Fwyta wedi’i threfnu ar gyfer y Nadolig a bwrdd ysblennydd wedi’i osod ar gyfer yr achlysur. Eisteddwch, mwynhewch yr awyrgylch a gwnewch eich hun yn gartrefol.

Bydd coeden Nadolig flynyddol Creaduriaid Dinefwr yn ymestyn i fyny’r grisiau. Bob blwyddyn, mae’r artist Bettina Reeves yn ychwanegu cymeriadau newydd wedi’u hysbrydoli gan Ninefwr. Mae gan bob creadur ei stori ei hun i’w hadrodd, gan dynnu sylw at drigolion yr ystâd sydd weithiau’n mynd heb eu cydnabod.

Mewn mannau eraill, mwynhewch grefftau’r Nadolig, gwisgo i fyny, gweithgareddau a gemau, neu ymlaciwch gyda ffilm Nadolig yn y Seler Gwrw.

Y tu hwnt i’r tŷ, mae’r parcdir cyfan i’w archwilio. Lapiwch yn gynnes ar gyfer taith aeafol cyn dychwelyd i’r caffi a’i dân rhuol croesawgar.

Dysgwch fwy

Golygfa o'r Ystafell Fwyta yn Nhŷ Newton, Dinefwr yn Sir Gâr, Cymru — Yr Ystafell Fwyta yn Nhŷ Newton, Dinefwr, Sir Gâr | © National Trust Images/Aled Llywelyn

Beth sydd i’w weld yn Nhŷ Newton?

Trwy gydol Tŷ Newton, cewch flas ar wahanol gyfnodau yn hanes y tŷ a’r ystâd.

Ar y llawr gwaelod

Edrychwch o gwmpas yr Ystafell Fwyta yn ei holl fawredd, y nenfwd addurniadol a'r casgliad o baentiadau hanesyddol.

Mae'r Parlwr yn le i ymlacio, i fwynhau golygfeydd dros y Parc Ceirw, gwisgo lan yn y gwisgoedd hanesyddol neu weld pwy fydd yn fuddugol gyda'r gemau bwrdd.

Bydd blodau wedi'i arddangos gan ein gwirfoddolwyr gan ddefnyddio blodau wedi'u tyfu'n lleol.

Ymwelwyr yn chwarae gêm Nhŷ Newton, Dinefwr, Sir Gâr | © NTI/Paul Harris

Yr islawr

Ardal y gweithwyr fyddai'r islawr, ble fyddent wedi mynd ati i gwblhau'r tasgau dyddiol. Mae'r ystafell frwsio, y selar gwrw a'r storfa gwin a ble fyddai'r pethau gwerthfawr wedi'u cadw'n saff.

Celf ac arddangosfeydd ar y llawr cyntaf

Mae llawr cyntaf Tŷ Newton yn ofod ar gyfer arddangosfeydd a chelf sy'n adlewyrchu ar agweddau gwahanol yn hanes yr ystad a bywyd yn Dinefwr.

Mae'r rhaglen gelfyddydol yn dwyn ysbrydoliaeth gan y nawfed Arglwydd Dinefwr, Richard Rhys, aeth ati i sefydlu rhaglen o ddigwyddiadau celfyddydol yn y 1960au; mae ein rhaglen yn dathlu gwaddol yr weledigaeth yma.

Edrych dros yr ardd yn Nhŷ Newton, Dinefwr, Sir Gâr | © NTI/Paul Harris

Ymweld â'r ardd yn Dinefwr

Mae modd ymweld â'r ardd drwy'r drws wrth waelod y grisiau.

Wedi'i chreu'n wreiddiol yn 1856 mae'r ardd wedi'i hadfer i'r cynllun Fictorianaidd. Gyda'r parterre canolog yn batrwm geometreg a phlanhigion tymhorol.

Mae'r tŷ haf yn fan i fwynhau edrych dros yr ardd a'r parc ceirw.

Y caffi a'r siop lyfrau ail law

Byddai ymweliad ddim yn gyflawn heb alw yn y caffi neu bori drwy'r llyfrau yn y siop lyfrau ail law, ceir hyd i'r ddau ar y llawr gwaelod.

Hanes Tŷ Newton, Dinefwr

Wedi’i adeiladu yn 1660 gan Edward Rice, mae’r tŷ’n dwyn enw’r ‘Dref Newydd’ a adeiladwyd ar gyfer cyfaneddwyr o Loegr yn yr oesoedd canol. Adeiladwyd y plasty Jacobeaidd (y datblygodd y tŷ presennol ohono) ar safle sydd wedi’i feddiannu ers dwy fil o flynyddoedd.

Mae’r ochr allanol, fel y gwelwch heddiw, yn dyddio o’r 1850au pan ychwanegwyd ffasâd Gothig ffasiynol.

Mae modd gweld nifer o’r nodweddion gwreiddiol o’r ail ganrif a’r bymtheg yn y tŷ o hyd, gan gynnwys y grisiau crand a’r nenfydau addurnedig.