
Darganfyddwch fwy yng Nghastell y Waun
Dysgwch pryd mae Castell y Waun ar agor, sut i gyrraedd yno, pethau i’w gweld a’u gwneud a mwy.

Dewch o hyd i ysbrydoliaeth ar gyfer eich tro nesaf fel teulu yng Nghastell y Waun. Dewch i archwilio Tŵr Adam, gan gynnwys, toiledau canoloesol a thyllau llofruddio, cwblhau rhai o’r gweithgareddau ‘50 peth i'w gwneud cyn eich bod yn 11¾’, a llosgi ychydig o egni yn ein mannau chwarae naturiol.
Dydd Sadwrn 18 Gorffennaf - Dydd Llun 31 Awst
Dewch i brofi gwyliau bach trofannol yng Nghastell y Waun yr haf hwn wrth i chi gamu i baradwys ar gyfer y teulu cyfan yn llawn anturiaethau cyffrous, gweithgareddau ymarferol a digon o gyfleoedd i gael hwyl, chwarae a darganfod.
Cewch grwydro cyfres o barthau pyllau tywod cyffrous wedi’u cuddio ymhlith planhigion trofannol a glaswellt hyfryd a gweld os allwch adeiladu castell tywod cystal â Chastell y Waun. Gyda thwmffatau tywod, rhidyllau a chloriannau ar flaenau eich bysedd, rhoddir rhwydd hynt i ddychymyg plant ifanc wrth iddynt arbrofi, archwilio a mwynhau oriau o hwyl ymarferol.
Mae digonedd o heriau i fynd i’r afael â hwy wrth i chi deithio o un parth i’r llall hefyd - hopian dros gerrig camu, profi’ch cydbwysedd ar drawstiau ac ymdroelli drwy bolion mor gyflym ag y gallwch.
Oes gennych chi fwy o egni i’w losgi? Beth am herio ffrindiau a theulu i gêm o bêl-foli, taflu ffrisbi dros y lawnt neu gymryd rhan mewn chwarae gyda’r parasiwt lliwgar. Gallwch hyd yn oed greu eich trac sain haf eich hun gyda chasgliad o offerynnau cerddorol.
Pan mae’n bryd ymlacio, beth am ymestyn mewn hamog neu orwedd mewn cadair glan y môr ac ymgolli yn yr awyrgylch trofannol. Byddwch yn greadigol gyda chelf wedi’i hysbrydoli gan fyd natur yn defnyddio cregyn a cherrig, neu rhowch gynnig ar ambell i siâp ioga hamddenol cyn parhau â’ch antur o amgylch tir y castell.
Teithiwch drwy amser yn yr iard yng Nghastell y Waun gyda’r Gerddi Teithio mewn Amser: O’r Ddaear Hynafol i Fywyd ar y Blaned Mawrth - gosodiad gardd dros dro newydd sbon wedi’i ysbrydoli gan 314 miliwn o flynyddoedd o hanes yr hinsawdd.
Teithiwch i’r gorffennol, ymhell cyn y deinosoriaid, gyda ffosiliau cynhanesyddol a rhedyn toreithiog yn dod â gorffennol pell y Ddaear yn fyw. Archwiliwch y borderi llysieuol llewyrchus a’r glaswelltir ysgubol sy’n dathlu gwaith cadwraeth heddiw ac yn pwysleisio’r cydbwysedd bregus sy’n cynnal bywyd ar y Ddaear. Yna, mentrwch ymlaen i ddyfodol dychmygol ar y Blaned Mawrth gyda cherrig camu planedau a wal hydroponig, wrth i chi ystyried sut y gallai bodau dynol addasu i fywyd y tu hwnt i’r Ddaear.
Wedi’i greu mewn cydweithrediad â Stori Brymbo a Chanolfan Darganfod Gwyddoniaeth Xplore!, mae’r gosodiad unigryw hwn yn dod â gwyddoniaeth, creadigrwydd a darganfyddiad ymarferol ynghyd i deuluoedd, y rhai sy’n frwd dros erddi ac anturwyr fel ei gilydd.

Rydym yn argymell eich bod yn dechrau eich ymweliad ger y Tŵr Adam canoloesol, lle mae arwyddion o hanes canoloesol y castell i’w gweld. Dewch i gael hwyl yn gwisgo gwisg ffansi arfwisg, mynd ar daith i ganfod garderobes canoloesol (toiledau i chi a mi) a thyllau llofruddio, a mentro i lawr i’r dwnsiynau sydd ar ddwy lefel... os ydych chi’n ddigon dewr!
Mae ein dau fan chwarae awyr agored yn Home Farm yn lleoedd gwych i ddiddanu eich rhai bach. Maent wedi’u lleoli’n gyfleus ger y Ciosg, sy’n gweini diodydd cynnes ac oer a byrbrydau, gyda digonedd o leoedd i eistedd awyr agored. Felly, mae’n lle gwych i losgi ychydig o egni, neu am hoe fach cyn dechrau dringo’r bryn at y castell.
Rhaid goruchwylio plant bob amser. Mae amseroedd agor y Ciosg yn amrywio.
Dewch â’ch teulu’n agosach at natur gyda 50 syniad wedi'u cynllunio i’n helpu i chwarae ac archwilio. Mae digonedd o weithgareddau awyr agored i'w gwneud drwy gydol y flwyddyn, dyma rai sydd ar gael yng Nghastell y Waun:
Mae gan bob coeden rywbeth arbennig. Chwiliwch am gliwiau yn ei gwreiddiau, rhisgl a changhennau i ddatguddio ei hanes. Mesurwch led ei boncyff gyda’ch breichiau a defnyddiwch eich dwylo i deimlo gwead ei boncyff – a yw’n llawn tolciau, yn teimlo’n arw neu’n llyfn? A oes unrhyw flodau neu hadau’n tyfu yno? Gallwch rwbio creon dros ddarn o bapur dros y boncyff er mwyn datgelu’r llinellau a’r patrymau.
Rhif. 9 Bwyta picnic yn y gwyllt
Mae croeso ichi fwyta picnic yn ein gerddi ac ar yr ystâd. Mae byrddau picnic wedi’u lleoli yn nhu blaen y castell, ac mae meinciau wedi’u gwasgaru ledled yr ardd, yn ogystal â man dan gysgod ger y gwrychoedd a dan goed. Cyn i chi gychwyn, mae'n bryd ichi wagio’r oergell ond os ydych chi awydd rhywbeth bach ychwanegol, mae ein hystafell de ar yr iard yn cynnig bwyd poeth ac oer, byrbrydau a chacennau i fynd adref gyda chi.
Dewiswch fan yn yr ardd ar ddiwrnod sych, gorweddwch ar eich cefn ar y gwair, ac edrychwch i fyny. Beth allwch chi ei weld? Defnyddiwch eich dychymyg i ganfod siapiau a lluniau yn y cymylau wrth iddynt wibio heibio drwy’r gwynt. A ydynt yn edrych fel unrhyw beth, fel anifeiliaid, coed neu gymeriadau cartŵn?
Os yw hi’n ddiwrnod braf, gwnewch yn siŵr eich bod yn gwisgo sbectol haul i ddiogelu eich llygaid, a chofiwch, peidiwch ag edrych yn uniongyrchol at yr haul.

Cymerwch gipolwg o’r wybodaeth hon i wneud y mwyaf o’ch ymweliad nesaf fel teulu â Chastell y Waun:
Mae gemau bwrdd fel Nadroedd ac Ysgolion a Gwyddbwyll ar gael i’w chwarae yn yr Ystafell Ddarllen, lle gallwch hefyd eistedd a darllen llyfr gyda’ch gilydd.

Dysgwch pryd mae Castell y Waun ar agor, sut i gyrraedd yno, pethau i’w gweld a’u gwneud a mwy.
Pan gychwynnwyd adeiladu Castell y Waun yn y 13eg ganrif, ni fwriadwyd iddo fod yn gartref teuluol erioed. Yn hytrach roedd yn un o gadarnleoedd canol oesol y Gororau ar hyd y ffin rhwng Cymru a Lloegr, a adeiladwyd i gadw’r Cymry dan reolaeth Lloegr.

Mae gan Gastell y Waun sgôr o ddwy bawen. Rydym wrth ein bodd yn croesawu cŵn i Gastell y Waun. Gall yr ystâd 480 erw fod yn lle gwych i grwydro gyda’ch ci beth bynnag yw’r tywydd. Dewch o hyd i ragor o wybodaeth am ble gallwch chi fynd â’ch ci a ble gallwch chi aros i fwynhau pryd blasus.

Rhyddhewch eich synhwyrau ac adnewyddu eich ysbryd trwy grwydro’n hamddenol ymysg arogleuon a lliwiau tymhorol y llwyni a blodau prin yn yr ardd bum erw a hanner hyfryd hon.

Dewch i ymweld â’n ystafell de a mwynhau cacennau cartref sy’n cael eu pobi’n ddyddiol, gan ddefnyddio’r cynhwysion mwyaf ffres. Neu ewch i’r siop anrhegion sy’n llawn o ddanteithion cartref a chofroddion.
