Beth sy’ ‘na i’w brynu yn siop y Masnachwr Tuduraidd?

Digon o stoc yn y siop Duduraidd

Roedd gan y Masnachwr Tuduraidd olygfa dda o’r llongau yn yr harbwr o flaen ei dŷ. Roedd llawer o’r hyn roedd e’n ei werthu yn cael ei fewnforio o dramor, neu trwy fasnach forwrol gyda mannau eraill ym Mhrydain.

Halen

Roedd halen yn rhan hanfodol o fywyd bob dydd y Tuduriaid, nid yn unig fel halen bwrdd ond hefyd ar gyfer halltu cig a physgod. ‘Halen bae’ oedd yr halen fyddai’n cael ei fewnforio i Ddinbych-y-Pysgod, o lannau Bae Biscay a Phortiwgal.

Mae halen yn cael ei gynhyrchu yn yr un ffordd heddiw, drwy adael dŵr môr i anweddu yn yr heulwen mewn ‘pantiau heli’ neu byllau bas.

Lliain

Lliain oedd un o’r deunyddiau mwyaf cyffredin a ddefnyddiwyd o ddydd i ddydd. Mae’n cael ei wneud o ffibrau y planhigyn llin. Er ei fod yn cael ei gynhyrchu ym Mhrydain ac Iwerddon, roedd y lliain gorau yn dod o Ffrainc.

Gwin

Roedd y rhan fwyaf o’r gwin a fewnforiwyd i Brydain yn Oes y Tuduriaid yn dod o Wasgwyn (Gascony) yn ne Ffrainc. Byddai’n cael ei fewnforio mewn casgenni mawr neu ‘cerwyni’ gyda chylchoedd haearn i’w cryfhau– gallwch weld enghraifft yn y siop.

Roedd cerwyn o win Gwasgwyn yn costio tua £3, tua cyflog blynyddol morwyn. Efallai byddai marchog yn ennill cyflog blwyddyn o £40. Roedd finegr, a fyddai’n cyrraedd Dinbych-y-Pysgod o Lydaw, ychydig yn rhatach.

Siwgr

Roedd siwgr yn rhywbeth moethus a drud, a byddai’n dod o’r Ynysoedd Dedwydd mewn llongau o Bortiwgal. Byddai cist o siwgr yn costio £8.

Roedd mewnforion o’r Iwerddon yn cynnwys penwaig, gwêr (braster cig) ar gyfer canhwyllau , llin a gwlân bras a brethyn.
 

Allforion – peli clwm

Roedd allforion o Ddinbych-y-Pysgod hefyd. Un oedd brethyn bras, addas ar gyfer dillad gaeaf, ac ar gyfer morwyr.

Dim ond megis dechrau oedd masnachu glo, ond roedd Dinbych-y-Pysgod eisoes yn allforio glo carreg i Iwerddon. Roedd ‘peli clwm’, o lwch glo carreg yn gymysg â chlai (oedd yn llosgi’n arafach), hefyd yn boblogaidd yn Iwerddon.