Gwenynfa Gerddi Dyffryn

Llun agos o wenynen yn eistedd ar flodyn

Mae Harold a Barbara Williams yn aelodau o wenynwyr Caerdydd, y Fro a’r Cymoedd. Mae ganddyn nhw bump o gychod gwenyn yma yn Nyffryn. Mae’r ddwy ochr yn elwa o’r berthynas sydd rhyngom. Maen nhw’n cael darn o’r ardd i gadw eu cychod gwenyn ac ry’n ni’n cael digonedd o wenyn gwych i beillio ein gerddi. Bob tymor bydd Harold a Barbara yn rhoi’r newyddion diweddaraf i ni o’r cychod gwenyn.

Y wenynfa yn yr hydref

Mae dail lliwgar yr hydref yn dechrau cwympo, ac mae'r gwenyn yn gwybod yn iawn bod y diwrnodau'n dechrau byrhau. Mae'r cytrefi'n dodwy llawer llai o wyau, does dim llawer o larfâu nac epil wedi'i selio, ac mae'r boblogaeth o wenyn gormes wedi lleihau'n sylweddol. Yn fy marn i, mae'r gwenyn yn paratoi ar gyfer y gaeaf. Yw'r gwenyn yn gwybod mwy na ni?
 

Medi'r mêl

Mae'r amser wedi dod i ni symud rhai o'r blychau casglu mêl sydd ar y cychod gwenyn. Mae'r gwenyn yn gweithio mewn cwpl o'r rhain, ond dydyn nhw ddim yn eu llenwi, felly byddwn ni'n symud un o'r neilltu. I wneud hyn, bydd y fframiau segur yn y ddau flwch yn cael eu symud, a bydd y rhai sy'n cael eu gweitiho yn cael eu cadw mewn un blwch, a bydd hwn yn mynd ôl i mewn i'r cwch gwenyn. Ar hyn o bryd mae'r tywydd yn berffaith, ac mae'r gwenyn yn niferus a gweithgar, felly mae angen y lle ychwanegol arnyn nhw.
 

Bwydo neu ymprydio?

Mae'r tywydd yn cael effaith enfawr ar gadw gwenyn, ac mae'n rhaid i'r gwenynwr wneud penderfyniad pwysig - a fydd y tywydd teg yn parhau? A ddylwn i ddechrau bwydo'r cytrefi sy'n teimlo'n ysgafn pan fydda i'n eu codi? Rhaid rheoli'r Gwiddon Varroa hefyd. Pa un o'r penderfyniadau hyn sydd bwysicaf?
 
Nid yw'n syniad da ceisio gwneud y ddau beth ar yr un pryd. Bydda i'n astudio'r gwenyn - mae'r lleihad yn yr wyau sy'n cael eu dodwy yn golygu lleihad yn nifer y cychod gwenyn. Bydd hyn yn golygu bod llai o wenyn fforio ac, os oes tywydd gwael ar y ffordd, mae'n rhaid bod digon o storfeydd ganddyn nhw i sicrhau bod y gytref yn goroesi. Bwydo sydd bwysicaf! Bydd gwenyn sydd wedi cael digon o fwyd yn gallu gwrthsefyll y Gwiddon Varroa yn well.
 

Meddyginiaethau a gwiddon

Rydw i a Barbara wedi bod yn monitro'r Varroa drwy gydol y flwyddyn. Does dim trefn benodol ar gyfer trin Varroa. Bydd y tywydd, poblogaeth y cwch gwenyn a nifer y Varroa sydd gennych chi yn dangos y ffordd i chi. Fel gwenynwyr, rydyn ni'n dod o dan y Ddeddf Meddyginiaethau Milfeddygol. Dim ond meddyginiaeth gymeradwy a ganiateir, ac mae'n rhaid cadw cofnodion. Gall Archwilydd Gwenyn ofyn am gael gweld eich cofnodion os oes angen.
 
Ar y cyfan, mae pethau wedi mynd yn dda. Mae heidiau wedi bod yn ffactor amlwg eleni, nid dim ond yma yng Ngerddi Dyffryn, ond mewn llawer o wenynfeydd. Wedi'r cyfan, mae'n rhan o gylch bywyd gwenyn mêl. 
 

Harold a Barbara Williams

Gallwch ymweld â’u gwefan yma am ragor o wybodaeth.