Rydyn ni'n Codi'r Caead ar Dŷ Tredegar

Tŷ Tredegar o fyny fry

Ym mis Medi rydyn ni'n lansio prosiect gwerth miliynau o bunnoedd i ddiogelu Tŷ Tredegar i mewn i'r 22ain ganrif a thu hwnt.

Beth yw Codi'r Caead?

Mae Codi'r Caead yn brosiect cadwraeth a datblygu gwerth miliynau o bunnoedd i ddiogelu dyfodol y plasty, sy'n dyddio o'r 17eg ganrif, yr ardd a'r parcdir yn Nhŷ Tredegar. 

Bydd y prosiect yn cychwyn drwy drwsio to'r plasty, gyda chontractwyr yn cyrraedd ar y safle ddydd Llun 19 Medi. 

Mae dŵr glaw yn gollwng drwy sawl twll yn y to i mewn i nifer o ystafelloedd yr atig, sy'n golygu bod dyfodol tŷ hanesyddol Casnewydd a'r casgliad yn ddibynnol ar atgyweiriadau hanfodol i osod 35 tunnell o lechi Cymreig yn adain y Gogledd-orllewin.

Mae'r tŷ'n cynnwys rhai nodweddion gwreiddiol o'r 17eg ganrif, fel yr Ystafell Wledda gelfydd a'r Grisiau Mawr, yn ogystal â chasgliad amhrisiadwy sy'n cynnwys portreadau gwreiddiol y teulu Morgan.

Ond ar hyn o bryd mae hefyd yn gartref i nifer o fwcedi plastig y mae'n rhaid i'r tîm eu gwagio'n rheolaidd. Eleni mae 52 galwyn o ddŵr wedi'i gludo ymaith.

Bydd y prosiect adfer yn rhoi'r cyfle i dîm y tŷ gyflawni gwaith cadwraeth angenrheidiol mewn mannau eraill, ond bydd y to gwrth-ddŵr hefyd yn gwneud y tŷ'n fwy ynni-effeithlon, yn lleihau lleithder sy'n peryglu'r casgliad ac yn ein caniatáu i ailaddurno a rhoi bywyd newydd i'r ystafelloedd yr effeithiwyd arnynt waethaf.

Mae’r tîm cadwraeth yn gorfod gwagio bwcedi o ddŵr bob dydd.
Bwcedi’n cael eu defnyddio i ddal dŵr yn Nhŷ Tredegar

Dywedodd Linda, rheolwr yr eiddo: 'Mae Codi'r Caead yma o'r diwedd. Mae cymaint o waith eisoes wedi'i wneud y tu ôl i'r llenni i gyrraedd y pwynt hwn, ac rydyn ni wrth ein boddau o allu rhannu ein cynlluniau gyda'r cyhoedd o'r diwedd.'

'Rydyn ni wedi defnyddio dros 120 mlynedd o brofiad cadwraeth yn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol i drawsnewid Tŷ Tredegar a'r parcdir yn atyniad arbennig i ymwelwyr - atyniad sy'n cynnig cymaint i Gasnewydd a de-ddwyrain Cymru.'

'Bydd y 12 mis nesaf a'r blynyddoedd i ddod yn rhoi cyfle gwych i ymwelwyr weld yr hyn rydyn ni'n ei gynrychioli gyda'u llygaid eu hunain; sef gofalu am leoliadau arbennig am byth, i bawb.'

Bydd Tŷ Tredegar yn aros ar agor yn ystod y gwaith o drwsio'r to, gydag ymwelwyr yn cael cyfle unigryw i gael golwg graff ar ein gwaith cadwraeth.