Deg pwynt i’ch cadw’n ddiogel yn yr awyr agored

Ymwelwyr yn paratoi i fynd i gerdded ar y Carneddau a’r Glyderau, Gwynedd

Fel gwarchodwyr 157 milltir o arfordir a mwy na 46,000 hectar o dir yng Nghymru, gallwn gynnig llwybrau cerdded arbennig a mynyddoedd mawreddog ond heriol i’w dringo.

Os ydych chi awydd diwrnod llawn cyffro ym myd natur yn ein lleoliadau arbennig, dilynwch y 10 pwynt diogelwch yma:

1. Cynlluniwch eich llwybr

Cynlluniwch eich llwybr ymlaen llaw. Dewiswch lwybr cerdded sy’n addas i allu eich grŵp, a chadwch lygad ar yr amser. Dilynwch y llwybrau ac osgowch ymylon clogwyni neu gerdded ar dir nad ydych yn siŵr ohono.

2. Byddwch yn wyliadwrus

Mae hi’n bwysig bod yn ymwybodol o unrhyw beryglon cudd, amseroedd llanw a thrai a’r rhagolygon tywydd lleol. Yr haul yn gwenu? Ewch â het ac eli haul gyda chi. Glaw trwm? Ystyriwch a yw’r amodau’n addas o ystyried eich gallu chi a’ch cyfeillion.
Hefyd, ailadroddwn neges sefydliadau diogelwch fel yr RNLI, sef ei bod hi’n well nofio yn y môr wrth draethau sydd dan ofal achubwyr bywyd.

3. Meddyliwch fel person lleol

Os ydych chi’n trefnu ymweliad â rhywle sy’n newydd i chi, sicrhewch eich bod yn gyfarwydd â’r amodau lleol. Mewn ardaloedd arfordirol gall amodau’r môr newid yn gyflym, a gallai fod yna gerrynt cryf ar y diwrnodau tawelaf.

4. Dywedwch wrth ffrind

Tra eich bod allan yn crwydro gyda phobl eraill, mae’n bwysig cerdded mor araf â’r person arafaf yn eich grŵp. Os byddai’n well gennych fynd ar eich pen eich hun, rhowch wybod i rywun am eich cynlluniau cyn dechrau ar eich taith. Dylai’r wybodaeth hon gynnwys eich llwybr, eich man dechrau a gorffen, pryd rydych yn disgwyl dychwelyd ac unrhyw newidiadau yn ystod eich taith.

5. Gwisgwch y dillad cywir

Mae dewis dillad priodol ar gyfer eich gweithgaredd yn bwysig. Cyn dringo, hyd yn oed yn yr haf, dewiswch esgidiau addas, fel esgidiau cerdded sy’n cynnig cymorth i’r pigyrnau, ac ystyriwch wisgo haenau o ddillad, dillad gwrth-ddŵr, het a menig.

6. Sicrhewch eich bod yn gwybod lle i gael help

Cofiwch, os gwelwch rywun mewn trafferth, peidiwch â rhoi eich hun mewn perygl. Os yw’n argyfwng, ffoniwch y canlynol:

Ar y tir: 999 – gofynnwch am yr heddlu ac yna’r Tîm Achub Mynydd
Dyfroedd mewndirol nad ydynt wedi’u categoreiddio fel ‘môr’: 999 – gofynnwch am y Gwasanaeth Tân ac Achub
Arfordir: 999 – gofynnwch am Wylwyr y Glannau

7. Ewch â’r offer cywir 

Dylai fod gennych fap/siart a chwmpawd, a dylai fod yn hawdd cael gafael arnynt os ydych yn mynd ar daith gerdded hir neu’n dringo mynydd. Gallai oriawr, tortsh â batris a bylbiau sbâr, ffôn symudol wedi’i wefru’n llawn, GPS a chwiban hefyd fod yn ddefnyddiol. I alw am help, chwythwch y chwiban chwe gwaith, am ychydig eiliadau ar y tro, stopiwch am funud, ac yna ailadroddwch y broses tan fod rhywun yn eich cyrraedd.

8. Cadwch eich lefelau egni yn uchel

Sicrhewch eich bod wedi bwyta’n dda cyn mynd allan. Cariwch fwyd a digon o ddiod i’ch hydradu, a chodwch eich lefelau egni pan fo angen. Mae siocled a ffrwyth sych yn ffyrdd gwych o roi hwb cyflym i chi.

9. Byddwch yn effro

Byddwch yn ymwybodol o’ch amgylchedd a newidiadau yn y tywydd. Cadwch lygad ar unrhyw blant ac anifeiliaid anwes sy’n ymuno â chi ar eich taith, a byddwch yn barod i orfod troi’n ôl os yw’r tywydd yn gwaethygu.

10. Dilynwch ganllawiau

Darllenwch y canllawiau diogelwch rydyn ni a sefydliadau eraill yn eu cynnig cyn mwynhau anturiaethau arbennig yn ein gwlad hyfryd.

-    Mentro’n Gall Cymru
-    RNLI
-    Tîm Achub Mynydd