Rhododendronau Gardd Bodnant

Asaleas a rhododendrons yng Ngardd Bodnant, Conwy

Yn ôl y sôn, gallwch weld llwyn rhododendron yn ei flodau yma bob mis o’r flwyddyn, hyd yn oed yn y gaeaf, ond maen nhw’n cyrraedd eu hanterth yn y gwanwyn.

Llwyni gwyllt sy’n tyfu yn Ne-ddwyrain Asia yw Rhododendronau. Cawsant eu cyflwyno i Fodnant am y tro cyntaf yn 1910. Tyfwyd llawer o’r planhigion o hadau gwreiddiol a gasglwyd gan helwyr hadau, gan gynnwys Ernest Wilson a George Forrest, yn ystod alldeithiau yng nghanolbarth Tsieina.

Noddwyd nifer o’r alldeithiau botanegol hyn gan Henry Duncan McLaren (2il Arglwydd Aberconway) gan arwain at gyflwyno pob math o blanhigion newydd a chyffrous i Ardd Bodnant, lle gwnaethant ffynnu yn yr hinsawdd dymherus, y pridd asidig a’r dopograffeg unigryw. Yma maent wedi tyfu’n rhydd, gan gynhyrchu rhai o’r planhigion mwyaf yn hemisffer y gorllewin.

'Bodnant Bloody Reds'

Dechreuodd Henry Mclaren a’i brif arddwr Frederick Puddle greu fersiynau croesryw o rododendronau Bodnant yn 1920. Eu nod oedd creu mathau llai ar gyfer gerddi, gyda lliwiau mwy cyfoethog a thymor blodeuo hirach, fel Rhododendron 'Elizabeth', planhigyn bach gyda blodau pinc; croesryw mwyaf adnabyddus Bodnant. Coch oedd lliw dros hanner yr holl groesrywiau ym Modnant a chawsant eu galw’n 'Gochion Gwaedlyd Bodnant’ ('Bodnant Bloody Reds'). 

Dyfarnwyd statws Casgliad Cenedlaethol i’r casgliad arbennig hwn yn 2015: ‘Rhododendronau a gafodd eu Bridio yng Ngardd Bodnant 1927-1983’.  O’r 300 croesryw gwreiddiol, tua 185 yn unig sy’n dal i dyfu yn yr ardd. Mae Bodnant yn dal i chwilio am fathau 'coll' a bydd y garddwyr yn lluosogi’r rhai sydd mewn perygl o ddiflannu drwy brosesau haenu, impio a micro-luosogi.

Mae gan holl groesrywiau Bodnant labeli gwyrdd unigryw. Cadwch lygad amdanynt o amgylch yr ardd. Gweler ein taflen am fwy o wybodaeth: