Coed a Gweirglodd y Ffwrnais, Gardd Bodnant

Furnace Wood and Meadow, Bodnant Garden

Yn ystod y Pasg 2017, daeth y darlledwr a’r naturiaethwr Iolo Williams atom i agor ardal 20 acer o goed brodorol ac egsotig a gweirglodd sy’n llawn blodau gwylltion a fu ar gau i’r cyhoedd tan hynny. Bum mlynedd ar ôl agor i’r cyhoedd am y tro cyntaf, mae’r Ffwrnais bellach yn ganolbwynt prosiect adfer arall sylweddol a mae ochr y bryn wedi cau i ymwelwyr ar hyn o bryd.

Mae Bryn Ffwrnais ar lan orllewinol afon Hiraethlyn yng ngardd y dyffryn. Coed brodorol oedd yn yr ardal hon yn wreiddiol, ond o’r 1870au ymlaen aeth Henry Pochin, perchennog Gardd Bodnant, a’i ferch Laura McLaren, ati i weddnewid y bryn a phlannu coed coniffer o Ogledd America. Ychwanegodd mab Laura, Henry, nifer o goed rhododendron a magnolia Asiaidd o ddechrau’r 1900au.

Ardal breifat ar gyrion yr ystâd oedd coed y Ffwrnais am ddegawdau lawer. Heb ymwelwyr na gwaith cynnal roedd yr ardal wedi mynd â’i phen iddi ac yn 2007 darganfuwyd bod y clefyd Phytophthora ramorum sy’n lladd planhigion yn y coetir. Dros y ddeng mlynedd ddiwethaf mae garddwyr wedi bod yn gweithio i achub yr ardal rhag dirywio a’i gwella er mwyn ei hagor i’r cyhoedd. Mae’r gwaith hwn wedi cynnwys adfer Llwybr Penjerrick, rhodfa o goed rhododendron prin a gafodd eu plannu gan Henry McLaren, Ail Arglwydd Aberconwy, o’r 1920au.

Mae Gweirglodd Ffwrnais gerllaw hefyd yn gyforiog o fywyd gwyllt. Mae ein garddwyr yn rheoli’r glaswelltir hwn mewn ffordd draddodiadol er mwyn rhoi hwb i’r amrywiaeth eang o rywogaethau sydd i’w cael yno.

Dyma brosiect adnewyddu mwyaf Gardd Bodnant erioed. Ym mis Gorffennaf 2018 gwobrwywyd gwaith caled ein tîm pan dderbyniodd yr ardd wobr genedlaethol bwysig ‘Horticulture Week’, am yr enghraifft orau o brosiect Adfer Gardd – y drydedd wobr olynol o’r fath yn y tair blynedd ddiwethaf.

Storm Arwen

Yn ystod hydref 2021, difrododd Storm Arwen rannau o ochr bryn y Ffwrnais, gan achosi i goed Champion, magnolias a rhododendrons hen a phrin i gwympo, a gwnaeth ddifrod sylweddol i’r dirwedd hanesyddol.

Mae ochr y bryn wedi cau i ymwelwyr ar hyn o bryd wrth i ni weithio i glirio difrod y storm. Gobeithiwn gwblhau’r cam cyntaf hwn o’r gwaith erbyn yr haf ac ail-agor llwybrau i ymwelwyr; bydd prosiect ailblannu hirach yn mynd yn ei flaen am flynyddoedd i ddod.

Diolch am eich amynedd a’ch cefnogaeth, bawb. Rydym yn gobeithio eich croesawu yn ol yn fuan. Gallwch helpu’r gwaith o ailadeiladu’r rhan hardd hon o Ardd Bodnant ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol trwy gyfrannu at Apêl Coetiroedd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

Michael McLaren, Bodnant Garden Director, arborist Richard Clifton and Iolo Williams at the opening of Furnace Wood and Meadow
Michael McLaren, Bodnant Garden Director, arborist Richard Clifton and Iolo Williams at the opening of Furnace Wood and Meadow
Michael McLaren, Bodnant Garden Director, arborist Richard Clifton and Iolo Williams at the opening of Furnace Wood and Meadow