Coed a Gweirglodd y Ffwrnais, Gardd Bodnant

Dame Helen Ghosh, former Director-General of the National Trust, and naturalist Iolo Williams at the opening of Furnace Wood and Meadow, Bodnant Garden

Ar ôl degawd o waith mae gennym ardal newydd i ymwelwyr Gardd Bodnant ei mwynhau – Coed a Gweirglodd y Ffwrnais.

Yn ystod y Pasg 2017, daeth y darlledwr a’r naturiaethwr Iolo Williams atom i agor ardal 20 acer o goed brodorol ac egsotig a gweirglodd sy’n llawn blodau gwylltion a fu ar gau i’r cyhoedd tan hynny. Dyma brosiect adfer mwyaf Gardd Bodnant.

Mae Bryn Ffwrnais ar lan orllewinol afon Hiraethlyn yng ngardd y dyffryn. Coed brodorol oedd yn yr ardal hon yn wreiddiol, ond o’r 1870au ymlaen aeth Henry Pochin, perchennog Gardd Bodnant, a’i ferch Laura McLaren, ati i weddnewid y bryn a phlannu coed coniffer o Ogledd America. Ychwanegodd mab Laura, Henry, nifer o goed rhododendron a magnolia Asiaidd o ddechrau’r 1900au.

Ardal breifat ar gyrion yr ystâd oedd coed y Ffwrnais am ddegawdau lawer. Heb ymwelwyr na gwaith cynnal roedd yr ardal wedi mynd â’i phen iddi ac yn 2007 darganfuwyd bod y clefyd Phytophthora ramorum sy’n lladd planhigion yn y coetir. Dros y ddeng mlynedd ddiwethaf mae garddwyr wedi bod yn gweithio i achub yr ardal rhag dirywio a’i gwella er mwyn ei hagor i’r cyhoedd. Mae’r gwaith hwn wedi cynnwys adfer Llwybr Penjerrick, rhodfa o goed rhododendron prin a gafodd eu plannu gan Henry McLaren, Ail Arglwydd Aberconwy, o’r 1920au.

Bydd garddwyr wrth eu bodd â phlanhigion, golygfeydd a thawelwch Coed Ffwrnais, ond mae Gweirglodd Ffwrnais gerllaw hefyd yn gyforiog o fywyd gwyllt. Mae ein garddwyr yn rheoli’r glaswelltir hwn mewn ffordd draddodiadol er mwyn rhoi hwb i’r amrywiaeth eang o rywogaethau sydd i’w cael yno.

Dyma brosiect adnewyddu mwyaf Gardd Bodnant erioed. Ym mis Gorffennaf 2018 gwobrwywyd gwaith caled ein tîm pan dderbyniodd yr ardd wobr genedlaethol bwysig ‘Horticulture Week’, am yr enghraifft orau o brosiect Adfer Gardd – y drydedd wobr olynol o’r fath yn y tair blynedd ddiwethaf.

Ond ni fyddem wedi gallu cwblhau’r prosiect cadwraethol enfawr hwn heb gefnogaeth yr ymwelwyr a’r aelodau a dalodd am yr holl waith. Bellach, mae Coed a Gweirglodd Ffwrnais ar agor i chi eu mwynhau – Am Byth i Bawb – ac rydym yn gobeithio y byddwch yn dod draw i fwynhau’r dirwedd brydferth hon.

Dylid nodi bod yr ardal ar lethr bryn ac mae mynediad, ar lwybrau graean, yn serth mewn mannau. Mae ardal bicnic yn y ddôl a meinciau wedi’u gosod yma ac acw yn y coed, ac mae toiledau a lluniaeth ar gael ger yr Hen Felin yn y Glyn.