Gardd â sawl haen iddi ym Mhowis

Golygfa o’r teras uchaf yng Nghastell a Gardd Powis, Powys, Cymru

Mae Cymru’n enwog am ei thirwedd wyllt a’i chestyll hynafol, nid am ei gerddi. Ond mae un o erddi gorau gwledydd Prydain i’w gweld yng Nghastell Powis. Mae ymwelwyr o bedwar ban byd yn dod i weld y garddio crefftus yma a rhyfeddu at y lle sy’n cael ei ystyried yn un o’r enghreifftiau gorau o gynllun gardd Baroque ym Mhrydain.

Heddiw, gallwch weld nifer o’r elfennau sydd wedi gwneud hon yn ardd wych ar hyd y canrifoedd: terasau Eidalaidd dramatig; y goedwig anffurfiol gyferbyn; yr ardd Edwardaidd ffurfiol a’r golygfeydd godidog o’r wlad o’i chwmpas.

Mae’r llwyni yw 30 troedfedd o uchder sy’n edrych fel cymylau mawr gwyrdd, y cerfluniau gosgeiddig a’r borderi blodau i gyd yn werth eu gweld. Mae arogl blodau yn llenwi’r aer ym mhob tymor.

Lleoliad anhygoel

Rydyn ni’n falch iawn o’r ardd yng Nghastell Powis. Ond wedi dweud hynny mae lleoliad yr ardd yr un mor syfrdanol. Wrth ichi edrych allan o’r teras uchaf fe welwch chi’r ardd gyfan a’r dyffryn yn agor o’ch blaen.

Golygfa fendigedig dros yr ardd ffurfiol
Golygfa o’r ardd gyda’r Mynydd Hir yn y cefndir. Castell a Gardd Powis, Powys, Cymru

Fe welwch chi’r terasau yn mynd i lawr tuag at y Lawnt Fawr, gyda’r bryncyn gwyllt â’i goed derw tal y tu ôl iddi. I’r chwith mae’r ardd Edwardaidd ffurfiol a’r parc ceirw ac yn y pellter mae’r Mynydd Hir a Bryniau Breidden.

Ywen ysblennydd

Fe fydd y gwrychoedd o goed ywen 300 mlwydd oed sy’n leinio terasau Powis – 14 o lwyni a gwrych uchel 14 metr o uchder - yn aros yn eich cof am amser hir wedi ichi adael. Nid yn unig am eu bod mor fawr ond hefyd am eu bod yn rhan mor fawr o’r ardd.

Wrth edrych yn ôl at y castell o’r bryncyn gwyllt fe welwch chi sut mae eu maint yn rhoi sail weledol i gadernid y castell uwchben. Ac eto mae’r ffordd maen nhw’n edrych fel cwyr yn toddi dros erchwyn y teras yn gwneud iddyn nhw ymddangos fel pe baen nhw’n llifo o un i’r llall.

Yr ardd ffurfiol

Yn nechrau’r 20fed ganrif, fe gafodd yr hen ardd cegin ei gwneud yn ardd flodau ffurfiol. Dyma pryd y crëwyd y lawnt croquet a’r ardd ffynnon hefyd. Mae cynllun yr ardd yn gwneud iddi deimlo fel ‘gardd bwthyn’ Edwardaidd.

Yr Ardd Edwardaidd Ffurfiol yng Nghastell a Gardd Powis
Golygfa o’r Ardd Edwardaidd Ffurfiol yn yr haf yng Nghastell a Gardd Powis, Powys, Cymru

Mae’n teimlo fel lle i ymlacio, yn wahanol i deimlad y terasau lle mae waliau uchel y castell a’r lawntiau agored yn ddylanwad mor gryf. Eisteddwch i lawr i fwynhau’r olygfa neu ewch i chwarae gemau ar y lawnt croquet.

Y goedwig wyllt

Mae’r bryncyn coediog gyferbyn â’r castell, sy’n cael ei alw yn Y Gwyllt neu’r Tir Pleser, yn cuddio’r ardd rhag y dyffryn agored tu hwnt. Wrth edrych yn ôl o ochr arall y dyffryn mae waliau coch y castell i’w gweld yn glir iawn ond mae’r gerddi’n guddiedig.

Mae’r goedwig wyllt yn gyferbyniad llwyr i weddill yr ardd ac yn lle perffaith i fynd am dro. Troediwch yn hamddenol heibio’r coed derw tal, y rhododendron a’r coed egsotig nes cyrraedd y tŷ rhew. Yma hefyd mae hoff anifeiliaid anwes y teulu wedi eu claddu ac mae yna gerfluniau unigryw i chi eu darganfod yn y coed.

Gardd i bob tymor

Mae Powis yn ardd sy’n ffynnu ym mhob tymor – o flagur y gwanwyn a blodau’r haf i liwiau cyfoethog yr hydref a siapiau noeth y gaeaf – mae rhywbeth i lenwi’r llygad hyd yn oed ar ddiwrnod oer o aeaf.

Mae ’na wledd arddwriaethol fydd yn eich syfrdanu yn y gerddi yma ar unrhyw adeg o’r flwyddyn.