Beth yn y Byd! Golwg greadigol ar gasgliad Castell Penrhyn a diwylliant trefedigaethol

Books featured in the What a World exhibition at Penrhyn Castle

Yng Nghastell Penrhyn rydym yn defnyddio'r adeilad, y darluniau a'r gwrthrychau i adrodd yr hanes. Mae ein casgliadau yn datgelu llawer am hanes ymhell tu hwnt i waliau'r castell - hanes y bobl a'r llefydd a dalodd am adeiladu a dodrefnu Castell Penrhyn.

Mae arddangosfa Beth yn y Byd! yn cymryd golwg creadigol ar wrthrychau yn y casgliad sy'n gysylltiedig â'n gorffennol trefedigaethol, y fasnach gaethweision drawsatlantig a diwylliant gwladychiaeth. Eleni gallwch weld arddangosfa Beth yn y Byd! yn ei gyfanrwydd am y tro cyntaf.

Ar y dudalen yma gallwch ddarganfod fwy am y broses a chael blas am beth sy'n eich disgwyl pan fyddwch yn ymweld. 

Croeso i Beth yn y Byd! - Welcome to What a World!

Er mwyn creu Beth yn y Byd! aethom ati i weithio ar y cyd gyda chriw o bobl ifanc, Shaza, Fatimah, Leon, Adam, Abhay, Victoria, Julia, Alice, Khalid, a Zahraa o ysgol Our Lady’s Primary School ym Mangor.

Dewisodd y criw 9 gwrthrych o'r casgliad, er mwyn archwilio mewn i gysylltiadau'r castell gyda chaethwasiaeth a threfedigaeth.

Ar yr un pryd, aeth staff a gwirfoddolwyr ati i weithio yn yr archif er mwyn gwella ein dealltwriaeth a'n gwybodaeth am gysylltiadau Penrhyn gyda chaethweision yn y planhigfeydd yn Jamaica.

Daeth y plant ynghyd a haneswyr a beirdd lleol Martin Daws a Aneirin Karadog er mwyn creu gwaith creadigol yn ymateb i'r darnau. Rhoddodd hyn gyfle euraidd i ni drin a thrafod y darnau a'r hanes byd eang mewn ffordd newydd.

Dyma eu cyflwyniad nhw i'r arddangosfa.

Cyflwyniad i'r casgliad

Wrth edrych yn ôl ac adlewyrchu ar y gwaith a'r broses o greu Beth yn y Byd! dywedodd Leon:

“Dwi'n meddwl ei fod yn bwysig siarad am y gwrthrychau yma oherwydd mae o'n rhan o hanes pawb. Mae o'n dywyll, yn anodd, yn anghynnes ac yn greulon. Cymerwch y gromen adar, maen nhw wedi cymryd pethau prydferth ac wedi eu trin fel nad oeddent yn fyw, fel bod yr adar yn fath o eiddo. Mae'r castell yma'n brydferth, mae'r pethau yma yn brydferth, ond maent yma oherwydd creulondeb, rhai ohonynt oherwydd creulondeb tuag at bobl o Affrica cafodd eu caethiwo.

“Mae ysgrifennu'r cerddi yma wedi gwneud i mi fyfyrio ac ystyried stori Penrhyn. Dydw i ddim yn berson emosiynol a dweud y gwir, ond mae hi'n bwysig i ni feddwl am ein hanes, a hanes pobl eraill; pam bod y castell yma yn bodoli?

“Mae angen i ni edrych ar brydferthwch y gorffennol ond hefyd adnabod ein camgymeriadau ac adeiladu dyfodol gwell. Pam gwneud yr un camgymeriadau eto?"

Ewch i'n tudalen amseroedd agor am y manylion diweddaraf.
 

Llechi a Siwgr