Cadwraeth ar waith: cadeiriau

Glanhau’r clustogwaith ar gadair

Mae llawer o heriau’n wynebu tîm y tŷ wrth ofalu am ein casgliad. Un o’r tasgau mwyaf manwl yw gofalu am y tecstilau. Mae ein tecstilau yn amrywio o bapur wal sidan i glustogau melfed.

Mae llawer o'r bobl sy’n dod i’r castell yn holi sut rydym yn gofalu am ein casgliad, yn enwedig bethau mor fregus â thecstilau.

Fel rheol, caiff y clustogau melfed ar gadeiriau eu glanhau unwaith y flwyddyn. Fodd bynnag, rydym yn eu harchwilio’n ofalus yn rheolaidd. Mae tîm y tŷ yng Nghastell Penrhyn yn edrych i weld a oes difrod goleuni –rhywbeth sy'n amlwg iawn wrth edrych o gwmpas y castell. Er mwyn cyfyngu ar y goleuni, mae bleinds arbennig ym mhob ystafell yn cael eu gostwng i lefel benodol, yn dibynnu ar ddeunyddiau ein casgliadau. 

Mae’r dull a ddefnyddir i lanhau’r tecstilau yn dibynnu ar ddeunydd a chyflwr y tecstil. Yn y fideo isod, mae Lauren, Stiward Cynorthwyol y Tŷ, yn dangos sut mae tîm y tŷ yn gwneud gwaith glanhau trwyadl ar ein casgliad tecstilau.

Cyn dechrau tynnu’r llwch o’r glustog ei hunan, mae angen rhoi math o rwyd dros y glustog. Bwriad hyn yw sicrhau nad oes gormod o ffibrau o’r deunydd ei hunan yn cael eu colli wrth ei lanhau. Mae’r sugnwr llwch a ddefnyddiwn wedi’i addasu’n arbennig ar gyfer casgliadau fel hyn. Mae’n cael ei alw’n ‘sugnwr llwch amgueddfeydd’. Yn ogystal â’i roi ar osodiad sugno gwan, rydym yn rhoi darn o liain tenau dros y ffroenell. Mae hyn hefyd yn sicrhau nad oes gormod o ffibrau’r deunydd yn cael eu colli.

Wrth ddefnyddio’r sugnwr llwch amgueddfeydd, rydym yn symud y ffroenell gyda graen y deunydd. Ar ôl sugno’r llwch oddi ar y glustog gyfan, rydym yn astudio’r darn lliain tenau oedd dros y ffroenell. Fel y gwelwch yn y fideo, mae Lauren yn dangos faint o lwch sydd wedi’i sugno wrth dynnu’r sugnwr dros y glustog un waith. Rydym yn dal ati â’r sugnwr llwch nes i ni weld ychydig bach o’r ffibrau coch tywyll ar y lliain. Mae hyn yn golygu bod y llwch i gyd wedi’i dynnu ac mai dim ond ffibrau naturiol y deunydd sydd ar ôl.

Mae’r rhan fwyaf o’n casgliad yn cael ei lanhau’n drwyadl unwaith y flwyddyn. Fodd bynnag, mae gennym lawer o dasgau eraill i’w gwneud bob dydd, bob wythnos a phob mis. Mae Tîm y Tŷ yng Nghastell Penrhyn yn barod iawn i gael eu holi am eu gwaith os dowch ar eu traws wrth ymweld. Rydym yn credu’n gryf mewn cadwraeth ar waith a thrafod y gwaith a wnawn i warchod safleoedd fel hyn gyda'r ymwelwyr.