Goleuo'r tywyllwch yn Erddig

Weithiau, mae ystafelloedd y tŷ yn ymddangos yn dywyllach nag eich ystafelloedd chi gartref, ac efallai bod angen ichi sefyll yn agosach at y ffenestri er mwyn medru darllen ein gwybodaeth ysgrifenedig neu roi amser i'ch llygaid ddod i arfer â'r newid.

Pam bod y tŷ yn Erddig yn ymddangos yn eithaf tywyll weithiau?

Dyma'r cwestiwn sy'n cael ei ofyn amlaf!  Rhan o'r rheswm yw ein bod yn teimlo y byddai golau trydanol yn mynd yn groes i benderfyniad y teulu Yorke i beidio â chyflwyno trydan i'r tŷ a oeddent yn ei berchen hyd at 1973.  

Ond, yn bwysicach fyth, mae ein hystafelloedd wedi eu gosod fel hyn er mwyn helpu cadw ein casgliad yn ddiogel, a sicrhau bod ymwelwyr yn dal i allu profi'r cartref hynod eclectig.  Fel amgueddfa archredig, mae gofyn inni warchod eitemau ein casgliad yn gywir, ac mae 30,000 ohonynt i gyd, yr ail fwyaf yn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Mae lleihau dirywiad a gwarchod ein casgliad fel bod cenedlaethau'r dyfodol yn cael ei fwynhau yn rhan fawr o'n gwaith yn Erddig, ac mae golau'r haul yn un o brif achosion difrod yma.

Dewch i ddarganfod tŷ llawn awyrgylch i fyny ac i lawr y grisiau
Stand tyweli pren yn yr Ystafell Wely Glas yw un o'r enghreifftiau mwyaf trawiadol o bylu lliw tecstil hanesyddol
Dewch i ddarganfod tŷ llawn awyrgylch i fyny ac i lawr y grisiau

Ydych chi erioed wedi sylwi bod lluniau sy'n wynebu'r ffenestri gartref yn pylu'n sydyn?  Mae hyn oherwydd bod y golau sy'n ein galluogi ni i weld yn achosi dirywiad ym mhigmentau'r inc, ac mae'r lliw wedyn yn cael ei ddiliwio.


Mae hyn yn digwydd i'r rhan fwyaf o ddefnyddiau Erddig - mae pren yn newid lliw ac yn dod yn frau, mae tecstilau’n pylu ac yn ymddatod, ac mae hanes naturiol (fel y tacsidermi) yn pylu ac yn ymddatod.  Nid yn unig yw'r difrod hwn yn gynyddol, nid oes modd ei ddadwneud chwaith.
 

Sut ydym yn cyfyngu ar y difrod golau?


Mae pob ystafell yn y tŷ, ond un, yn cael ei nodi fel 'hynod o sensitif i olau' oherwydd yr addurniadau a'r cynnwys.  Golyga hyn bod angen inni gyfyngu ar faint o olau y mae'r ardaloedd hyn yn eu cael i lai na 150,000 o oriau lwcs y flwyddyn.  Fel arfer, nid oes angen mwy na thua 150 lwcs (mesur cryfder golau) i lygaid allu gweld yn iawn; nid yw unrhyw beth uwch na'r cryfder hwn yn gwneud llawer o wahaniaeth i'n golwg, ond mae'n cael effaith mawr ar wrthrychau bregus sy'n sensitif i olau. - mwy o ynni'n cael ei amsugno, heb fantais i ni.  

Dewch i ddarganfod dodrefn ac addurniadau cain John Meller
Salŵn Erddig yn ystafelloedd parêd John Meller
Dewch i ddarganfod dodrefn ac addurniadau cain John Meller

Felly, er mwyn cynnal 150,000 o oriau lwcs y flwyddyn, mae angen inni gyfyngu oriau agor ein hystafelloedd i 1,000 y flwyddyn.  Dyma pam bod ein horiau agor yn eithaf byr ers inni newid i fod ar agor saith diwrnod yr wythnos, o gymharu â rhai eiddo eraill; sensitifrwydd golau uchel yr hyn sydd yn cael eu harddangos yn Erddig.  Felly'r ffordd orau inni gyfyngu'r difrod golau yw drwy gadw'r ystafelloedd mewn tywyllwch llwyr cyn hired ag y bo modd, ac ond agor y llenni munudau cyn i'r ymwelwyr gyrraedd.
 

100 o Lenni


Yn ystod ein horiau agor, rydym yn ceisio rheoli effaith difrod golau mewn sawl ffordd wahanol.  Mae golau uwch-fioled, y math mwyaf niweidiol o olau, yn cael ei gadw allan o'r ystafelloedd yn llwyr drwy roi ffilm arbennig ar y ffenestri.  Y ffilm hon sydd yn aml yn achosi'r effaith crychu wrth iddi ddod i ddiwedd ei hoes o 10-15 mlynedd, yn hytrach nag natur wreiddiol y gwydr hanesyddol.

Un peth sy'n cadw'r tîm gwarchod yn brysur yw ail-osod y llenni er mwyn rheoli faint o olau sydd mewn ystafell yn ôl pa mor llachar yw'r haul.  Mae gennym tua 100 o lenni drwy'r tŷ, ac mae nifer ohonynt angen eu hail-osod yn aml er mwyn atal pelydrau niweidiol yr haul pan mae'n llachar, ond hefyd i'w codi pan mai'n dywyll y tu allan, fel bod ymwelwyr yn medru gweld yr ystafelloedd a'n casgliad.

Dosimedrau


Efallai y byddwch yn sylwi ar ddarnau bychan o gerdyn gyda darn o ddefnydd glas ynddo drwy'r tŷ. Domisedrau yw'r rhain, ac rydym yn eu defnyddio i fesur faint o olau sy'n cyrraedd ardaloedd sensitif ac eitemau sensitif yn flynyddol, fel y cabinet boulle yn y salŵn.  Mae'r domisedrau'n cael eu gosod lle rydym eisiau mesur lefel y golau ac wedyn ar ddiwedd y flwyddyn, maent yn cael eu hanfon at labordy lle mae'r defnydd glas sydd wedi pylu'n cael ei gymharu â sampl hysbys.  Mae hyn yn rhoi darlleniad cywir o faint o olau sydd wedi ei gyrraedd, sydd yn ein galluogi i adolygu sut rydym yn rheoli golau yn yr ardal honno dros y flwyddyn gyfan.

The Library at Erddig
The Library at Erddig
The Library at Erddig

Gwaith golau


Mae ein tîm gwarchod hefyd yn gwneud darlleniad spot pob dydd.  Rydym yn ymgymryd ag ymarferion monitro golau mawr er mwyn casglu data i'w ddadansoddi a chaniatáu cynlluniau ystafelloedd mwy hyddysg, yn dangos yr ardaloedd o fewn ystafell sy'n cael y mwyaf o olau o ran lleoliad y ffenestri a'r llenni.  Mae'r data yn cael ei gyfuno â darlleniadau golau eraill i'n helpu i benderfynu amcan ar gyfer faint o olau dylai ardal nad ydy'n cael ei fonitro â dosimedr ei gael yn flynyddol.

Felly, pan ydych yn dod i Erddig, gallwch fod yn sicr ein bod yn gwneud ein gorau glas fel rhan o elusen gadwraeth fwyaf y wlad i ofalu am y tŷ a'r casgliad am byth, i bawb, ac wrth ddod yma a chymryd cam yn ôl i'r gorffennol, rydych yn ein helpu i warchod dyfodol y cartref arbennig hwn.