Dydd Sul, 5 Awst yn yr Eisteddfod

Dewch i fwynhau rhaglen fywiog o sgyrsiau, eitemau a straeon sy’n adlewyrchu’n gwaith ledled Cymru.

Rhodri Evans - Awch am Chwyldro | 11.30am

Mae Rhodri Evans yn astudio ar gyfer doethuriaeth yn Adran Ddaearyddiaeth a Gwyddorau Daear Prifysgol Aberystwyth. Mae ei waith ymchwil yn canolbwyntio ar fudiadau ‘radical’ ail hanner yr 20fed Ganrif; mae’n astudio cyfranogiad gan bobl ar gyrion cymdeithas ac yn trafod pam y mae rhai mathau o gyfathrebu yn fwy derbyniol i gymdeithas. Fel rhan o’r prosiect mae’n cydweithio gydag Archif Wleidyddol Cymru yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Twm Elias - Enwau Lleoedd yng Nghymru | 2pm

Yn ystod cyfnod o 35 mlynedd yn trefnu a chynnal cyrsiau ym Mhlas Tan y Blwch, sef Canolfan Parc Cenedlaethol Eryri, mae Twm Elias wedi datblygu diddordeb mewn nifer o feysydd amgylcheddol a diwylliannol. Mae’n awdur cynhyrchiol ac yn ddarlledwr cyson ar bynciau fel bywyd gwyllt, llên gwerin a hanes amaethyddiaeth. Mae ganddo ddiddordeb mawr mewn gwerthfawrogi a gwarchod enwau lleoedd Cymraeg.

Karl Francis a Jon Gower - ‘Rebecca’s Daughters’: Hanes Creu’r ffilm | 4.30pm

Dros y 30 mlynedd ddiwethaf mae’r cyfarwyddwr a’r cynhyrchydd Karl Francis wedi bod yn gymeriad blaenllaw ym myd ffilm a theledu Cymreig. Dathlwyd ei ffilmiau yma yng Nghymru ac mewn gwyliau ledled y byd. Ond er hyn mae Karl wedi dewis peidio â bod yn rhan o’r ‘sefydliad’. Yn y sgwrs hon bydd yn trafod sut yr aeth ati i addasu sgript ffilm Dylan Thomas ‘Rebecca’s Daughters’ (c.1948) ar gyfer y ffilm a wnaeth yn 1992, gyda Peter O’Toole, Joely Richardson, Paul Rhys a Keith Allen. Tyfodd Jon Gower i fyny yn Llanelli ac astudiodd Saesneg yng Nghaergrawnt. Bu’n ohebydd celfyddydau a chyfryngau i BBC Cymru ac mae wedi bod yn creu rhaglenni dogfen ar gyfer radio a theledu ers 30 mlynedd a mwy. Cyhoeddwyd sawl cyfrol yn Gymraeg ac yn Saesneg ganddo, yn cynnwys An Island Called Smith (2001) ac Unchartered (2010). Ar hyn o bryd mae Jon yn gweithio ar gyfrol am fywyd a gwaith Karl Francis.

Cerddoriaeth gan The Gentle Good | 6pm

Mae Gareth Bonello, o Gaerdydd, wedi bod yn perfformio dan enw The Gentle Good ers degawd a mwy. Mae’n sgwennu cerddoriaeth sy’n ymdrin â themâu fel hunaniaeth ddiwylliannol, cyfiawnder cymdeithasol a phleser dianc. Ar ôl ennill Gwobr Gerddoriaeth Cymru yn 2017 gyda’i albwm ‘Ruins/Adfeilion’ mae Gareth wrthi’n astudio’r cysylltiadau cerddorol a threfedigaethol rhwng Cymru a Bryniau Khasia yn India, fel rhan o PhD gyda Phrifysgol De Cymru.

Peter Finnemore - Tirweddau sain I,II & III | 7pm - 9pm

Mae Tirweddau Sain I,II & III yn gyfres o benodau clywedol sy’n cyfleu gwahanol fathau o awyrgylch a themâu sy’n gysylltiedig â Chymru. Mae’r teithiau sain hyn yn ymwneud â thirwedd, tywydd, ffermio a diwydiant, eiconau o fyd diwylliant a chwaraeon, gwleidyddiaeth a iaith, celf a chof gwerin. Collage clywedol sy’n berthnasol i ysbryd yr Eisteddfod yw’r tirweddau sain hyn, ac maen nhw hefyd yn ymchwilio’n chwareus gyda ffyrdd newydd o gysylltu cenedlaethau a hanesion gwahanol. Mae Peter Finnemore yn flaenllaw ym myd celf gyfoes yng Nghymru. Mae’n adnabyddus am ei waith ffilm a ffotograffiaeth sy’n ymdrin â chof cenedlaethau drwy gyfrwng ei gartref teuluol yng Nghwm Gwendraeth; atgofion sy’n berthnasol yn ogystal â bod yn hanesyddol. Yn 2005, Peter oedd yn cynrychioli Cymru yn y Venice Biennale.