Dydd Mercher, 8 Awst yn yr Eisteddfod

Dewch i fwynhau rhaglen fywiog o sgyrsiau, eitemau a straeon sy’n adlewyrchu’n gwaith ledled Cymru.

Claudine Gerrard - Palu ‘mlaen | 11.30am

Lleoliad: BayArt, 54 Heol Bute, Caerdydd, CF10 5AF. Claudine Gerrard yw Archeolegydd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn ne Cymru. Mae’n teimlo’n angerddol am y rhan y gall cymunedau lleol ei chwarae wrth geisio gwarchod ein treftadaeth, yn enwedig mewn mannau arfordirol sy’n cael eu heffeithio gan newid hinsawdd. Mae gwaith diweddar ar benrhyn Gŵyr wedi dangos pa mor werthfawr yw cynnwys cymunedau er mwyn cynyddu diddordeb mewn archeoleg tra’n datblygu teimlad o berchnogaeth gymunedol dros safloedd yr Ymddiriedolaeth.

Ceridwen Davies – Hanesion o’r Ardd Furiog | 2pm

Lleoliad: BayArt, 54 Heol Bute, Caerdydd, CF10 5AF. Mae Ceridwen Davies yn arbenigo ar arddwriaeth gynhyrchiol ac yn gyfrifol am y ddwy ardd furiog yng Ngerddi Dyffryn. Yn ogystal â thyfu llysiau a blodau i’w torri yn yr ardd furiog uhcaf, a ffrwythau yn yr ardd furiog isaf, mae hi hefyd yn gofalu am y gwinwydd grawnwin melys yn y tai gwydr ac am y casgliad o sbesimenau sitrws. Mae tîm o wirfoddolwyr yn cefnogi Ceridwen ac mae hi hefyd yn gweithio’n agos gydag ysgolion lleol. Ers ymuno â’r Ymddiriedolaeth 8 mlynedd yn ôl mae Ceridwen wedi datblygu’r gwaith o dyfu cynnyrch gardd a hi hefyd oedd yn gyfrifol am ddatblygu’r syniad o ail greu rhandir Arthur Cobb, o 1918, fel rhan o raglen eleni i nodi’r Rhyfel Byd Cyntaf.

Jacqui Mulville - Dod â’r gorffennol yn fyw | 5.30pm

Lleoliad: BayArt, 54 Heol Bute, Caerdydd, CF10 5AF. Mae Jacqui Mulville yn Athro Archeoleg ym Mhrifysgol Caerydd. Sefydlodd Guerilla Archaeology er mwyn rhannu ei chariad at y gorffennol gyda’r cyhoedd. Mae hi’n cyfuno gwybodaeth arbenigol am wyddor archeoleg gyda’i chariad at y celfyddydau wrth greu digwyddiadau sy’n pontio gyda chynulleidfaoedd newydd sy’n mynychu gwyliau. O Shamans i Gyrff y Gors a naddu cyrn ceirw, mae ei gweithdai bywiog wedi cael eu dewis fel ‘un o’r 20 peth gorau i wneud yn Glastonbury 2017’ ac mae’n llwyddo denu miloedd o bobl bob blwyddyn i gymryd golwg o’r newydd ar y gorffennol.

Cerddoriaeth gan Elfen | 6pm

Ers 2011 mae Elfen wedi bod yn plethu talentau cerddorol Stacey Blythe a Helina Rees er mwyn creu mynegiant bersonol, lawen o gerddoriaeth werin Gymreig sy’n parchu ac yn ail-ddychmygu’r traddodiad. Llwyddodd eu trefniadau mentrus a newydd ennill lle iddyn nhw yn rownd derfynol y Trophée Loic Rasion yng ngŵyl Ryng-Geltaidd Lorient yn 2017. Maen nhw wedi perfformio mewn lleoliadau ar hyd a lled Cymru, yn cynnwys Neuadd Dewi Sant, Canolfan y Milenwm ac mewn nifer o wyliau gwerin yng Nghymru a thu hwnt.

Peter Finnemore - Tirweddau sain I,II & III | 7pm - 9pm

Mae Tirweddau Sain I,II & III yn gyfres o benodau clywedol sy’n cyfleu gwahanol fathau o awyrgylch a themâu sy’n gysylltiedig â Chymru. Mae’r teithiau sain hyn yn ymwneud â thirwedd, tywydd, ffermio a diwydiant, eiconau o fyd diwylliant a chwaraeon, gwleidyddiaeth a iaith, celf a chof gwerin. Collage clywedol sy’n berthnasol i ysbryd yr Eisteddfod yw’r tirweddau sain hyn, ac maen nhw hefyd yn ymchwilio’n chwareus gyda ffyrdd newydd o gysylltu cenedlaethau a hanesion gwahanol. Mae Peter Finnemore yn flaenllaw ym myd celf gyfoes yng Nghymru. Mae’n adnabyddus am ei waith ffilm a ffotograffiaeth sy’n ymdrin â chof cenedlaethau drwy gyfrwng ei gartref teuluol yng Nghwm Gwendraeth; atgofion sy’n berthnasol yn ogystal â bod yn hanesyddol. Yn 2005, Peter oedd yn cynrychioli Cymru yn y Venice Biennale.